Η Άγκυρα θεσμοθέτησε ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο τα δύο θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο που είχε προαναγγείλει από το 2025. -Οι επίμαχες χαράξεις σε Λήμνο – Σαμοθράκη και Καστελόριζο, η σύνδεση με τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις και το μήνυμα της Αθήνας ότι δεν δημιουργούνται τετελεσμένα.
Νέα ένταση καταγράφεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά τη δημοσίευση, ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο, των τουρκικών προεδρικών αποφάσεων για την ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η κίνηση της Άγκυρας προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Αθήνας, καθώς οι τουρκικές χαράξεις δεν περιορίζονται στα χωρικά ύδατα της Τουρκίας, αλλά επεκτείνονται σε διεθνή ύδατα και, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η εξέλιξη δεν ήταν αιφνιδιαστική. Η Τουρκία είχε προαναγγείλει από το καλοκαίρι του 2025 ότι θα προχωρούσε στη δημιουργία δικών της θαλάσσιων πάρκων, ως απάντηση στην ελληνική πρωτοβουλία. Στις 2 Αυγούστου του ίδιου έτους, το τουρκικό Εθνικό Κέντρο Έρευνας για το Δίκαιο της Θάλασσας (DEHUKAM) έδωσε στη δημοσιότητα τις δύο θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, ενσωματώνοντάς τες στον τουρκικό χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ο οποίος είχε ήδη καταχωριστεί στη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO. Περισσότερο από έναν χρόνο αργότερα, η Άγκυρα περνά πλέον από τη χαρτογράφηση στην επίσημη θεσμοθέτησή τους.
Οι προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, με την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφορούν δύο εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές. Η πρώτη βρίσκεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, ενώ η δεύτερη εκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, στην περιοχή ανατολικά της Ρόδου και προς το Καστελόριζο και τον Κόλπο της Αττάλειας.
Η γεωγραφία των δύο πάρκων είναι αυτή που προκαλεί τη μεγαλύτερη αντίδραση στην Αθήνα, καθώς οι χαράξεις παραπέμπουν στις πάγιες τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Στο Βορειοανατολικό Αιγαίο η Άγκυρα παρεμβάλλει το πάρκο μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου, πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων. Στην Ανατολική Μεσόγειο, αντίστοιχα, η χάραξη αποτυπώνεται κατά τρόπο που περιορίζει το Καστελόριζο στην περιοχή των υφιστάμενων χωρικών του υδάτων, επαναφέροντας ουσιαστικά τη γνωστή διαφωνία Αθήνας και Άγκυρας για την επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ιδιαίτερο ιστορικό βάρος έχει η επιλογή της περιοχής στο Βορειοανατολικό Αιγαίο. Στον ίδιο ευρύτερο θαλάσσιο χώρο εντοπίζονται οι απαρχές της ελληνοτουρκικής διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα. Την 1η Νοεμβρίου 1973 η Τουρκία δημοσίευσε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως άδειες προς την κρατική εταιρεία πετρελαίων TPAO για έρευνες σε 27 περιοχές του Αιγαίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε αργότερα η Ελλάδα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, οι παραχωρήσεις εκτείνονταν από την περιοχή των εκβολών του Έβρου προς τα νότια και δυτικά έως τη Χίο και τα Ψαρά και, κατά την ελληνική θέση, εισέρχονταν στην υφαλοκρηπίδα της Σαμοθράκης, της Λήμνου, του Αγίου Ευστρατίου, της Λέσβου, της Χίου, των Ψαρών και των Αντιψαρών. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών τοποθετεί ακριβώς στον Νοέμβριο του 1973 την αφετηρία της ελληνοτουρκικής διαφοράς για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του www.iefimerida.gr πατώντας ΕΔΩ
