Ο πολιτισμός δεν είναι εμπορικό προϊόν ούτε τα μνημεία μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πεδίο επιχειρηματικής αξιοποίησης. Με αφορμή το νομοσχέδιο για τη σύσταση της «Hellenic Heritage Α.Ε.», ο Αλέξης Χαρίτσης κατηγορεί την κυβέρνηση ότι μετατρέπει το Υπουργείο Πολιτισμού σε «brand manager» της πολιτιστικής κληρονομιάς, συγκεντρώνοντας κρίσιμες αρμοδιότητες σε μια διορισμένη εταιρική δομή εις βάρος της δημόσιας λογοδοσίας και της προστασίας των μνημείων.
Διαβάστε ολόκληρη την ανάρτηση
Στην Πύλο, το Νιόκαστρο του 16ου αιώνα παραχωρείται για ιδιωτική γαμήλια δεξίωση.
Στη Θεσσαλονίκη, το Επταπύργιο, ο τόπος φυλάκισης και βασανιστηρίων αγωνιστών της δημοκρατίας, εντάσσεται σε κατάλογο γαστρονομικών εκδηλώσεων.
Την ίδια στιγμή, στην Ακρόπολη, οι επισκέπτες πληρώνουν εισιτήριο 30 ευρώ αλλά ακόμα αναζητούν μια τουαλέτα που να λειτουργεί.
Η ιδιωτική χρήση των μνημείων έχει εδώ και καιρό βρει τη θέση της στην πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τον πολιτισμό. Τώρα αποκτά και μόνιμο μηχανισμό: τη δική της Α.Ε.
Που θα διαχειρίζεται το πιο πολύτιμο κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας γύρω από τον πολιτισμό.
Το Υπουργείο Πολιτισμού από θεματοφύλακας της πολιτιστικής κληρονομιάς γίνεται brand manager.
Το σχέδιο νόμου που συζητείται σήμερα και ψηφίζεται αύριο στη Βουλή το αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο. Ιδρύει την «Hellenic Heritage Α.Ε.».
Μια εταιρεία που αναλαμβάνει ό,τι συνδέεται – και ό,τι θα μπορούσε να συνδεθεί – με την οικονομική εκμετάλλευση της πολιτιστικής κληρονομιάς: εισιτήρια, πωλητήρια, χορηγίες, παραχωρήσεις, πιστοποιημένα προϊόντα, εμπορικές συνεργασίες, επικοινωνία και, βέβαια, γαστρονομικές δράσεις.
Εδώ αποκαλύπτεται το πραγματικό πολιτικό σχέδιο.
Γιατί όμως άραγε η κυβέρνηση θεωρεί ότι χρειάζεται μια νέα Α.Ε.;
Γιατί δεν αρκεί ο υφιστάμενος Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ); Γιατί δεν ενισχύεται η Αρχαιολογική Υπηρεσία;
Τι θα μπορεί να γίνει μετά που σήμερα δεν γίνεται ή γίνεται δυσκολότερα;
Και το βασικότερο: Ποιος κερδίζει νέα εξουσία; Ποιος θα αποφασίζει από δω και πέρα;
Η Hellenic Heritage ΑΕ:
•θα έχει … «ευελιξία» στις συμβάσεις και στις συνεργασίες,
•θα λειτουργεί έξω από την κλασική διοικητική ιεραρχία,
•θα συγκεντρώνει τεράστια οικονομική δραστηριότητα,
•θα διοικείται από διορισμένη διοίκηση και όχι από υπηρεσιακή δομή και
•θα χρηματοδοτείται από τους πόρους που ήδη παράγει ο πολιτισμός.
Η νέα Α.Ε δεν μεταφέρει απλώς αρμοδιότητες. Συγκεντρώνει εξουσία.
Κρίσιμες αποφάσεις περνούν από την δημόσια διοίκηση, που οφείλει να λειτουργεί με υπηρεσιακή και επιστημονική ευθύνη, θεσμικές εγγυήσεις και λογοδοσία, σε ένα διοικητικό συμβούλιο διορισμένο από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία.
Δεν μοιάζει απλώς με παράλληλο –ελεγχόμενο– μηχανισμό εξουσίας και διαχείρισης χρήματος. Είναι.
Στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη, όταν υπάρχει χρήμα, χορηγίες, συμβάσεις και εμπορική αξιοποίηση, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: μια εταιρεία, μια διορισμένη διοίκηση, ένας μηχανισμός έξω από την κλασική δημόσια διοίκηση.
Είναι το μοντέλο διακυβέρνησης του «επιτελικού κράτους»:
όπου υπάρχει δημόσιο αγαθό, η ΝΔ βλέπει μια αγορά·
όπου υπάρχει θεσμός, δημιουργεί μια εταιρεία·
όπου υπάρχει δημόσια λογοδοσία, αναζητά ευελιξία για να την παρακάμψει.
Τα μνημεία δεν μας ανήκουν. Τα δανειζόμαστε από τις επόμενες γενιές.
Γι’ αυτό και η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χαρτοφυλάκιο εμπορικής αξιοποίησης ούτε να παραδίδεται στη διακριτική ευχέρεια μιας ακόμη ανώνυμης εταιρείας.
Χρειάζεται ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες, γενναία χρηματοδότηση, αρχαιολόγους, συντηρητές και όλο το αναγκαίο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό.
Γιατί ο πολιτισμός είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό, πολύ πιο ταυτοτικό για μια κοινωνία από ένα ακόμα εμπορικό brand προς πώληση.”
