Μια διαφορετική φιλοσοφία στον σχεδιασμό και κυρίως στην προετοιμασία των μεγάλων τεχνικών έργων επιχειρεί και καθιερώνει η Περιφέρεια Πελοποννήσου, με στόχο να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και οι εμπλοκές που επί χρόνια συνοδεύουν σημαντικές οδικές παρεμβάσεις.
Το νέο αυτό «δόγμα» περιέγραψε ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός, με αφορμή την υπογραφή της σύμβασης για το έργο «Συντήρηση – Βελτίωση Οδικής Ασφάλειας 8ης Επαρχιακής Οδού, τμήμα Μεσσήνη – Αβραμιού – Κεφαλόβρυσο», αρχικού προϋπολογισμού 580.000 ευρώ.
Πέρα από τη συγκεκριμένη παρέμβαση, ο Περιφερειάρχης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η Περιφέρεια θέλει πλέον να προετοιμάζει τα μεγάλα έργα: οι απαλλοτριώσεις, οι μετακινήσεις δικτύων και τα υπόλοιπα συνοδά έργα να προηγούνται και να διαχωρίζονται από την κύρια εργολαβία, ενώ οι μελέτες να φτάνουν στη δημοπράτηση ολοκληρωμένες.
Η 8η Επαρχιακή Οδός στον συνολικό σχεδιασμό οδικής ασφάλειας
Η νέα σύμβαση αφορά παρεμβάσεις βελτίωσης της οδικής ασφάλειας στον άξονα της 8ης Επαρχιακής Οδού, με τον Δημήτρη Πτωχό να εντάσσει το έργο σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό της Περιφέρειας για ασφαλέστερες και λειτουργικότερες μετακινήσεις. Όπως επισήμανε, στόχος των παρεμβάσεων είναι όχι μόνο η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, αλλά και η συνολική βελτίωση της εμπειρίας μετακίνησης, η μείωση των αποστάσεων και η διευκόλυνση της καθημερινότητας κατοίκων, εργαζομένων και επισκεπτών. Η συγκεκριμένη σύμβαση έρχεται, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, να καλύψει υφιστάμενα κενά και να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, ο κ. Πτωχός αναφέρθηκε στο πλέγμα έργων που εξελίσσεται στο επαρχιακό οδικό δίκτυο της Μεσσηνίας, σημειώνοντας ότι αντίστοιχες βελτιώσεις-έργα πραγματοποιούνται σε άξονες όπως Νέα Κορώνη – Χωματερό – Βασιλίτσι, αλλά και γενικότερα σε μεγάλο μέρος των επαρχιακών δρόμων.
Το «νέο δόγμα»: οι απαλλοτριώσεις δεν θα ακολουθούν το εργοτάξιο
Το ουσιαστικότερο, ωστόσο, μήνυμα του Περιφερειάρχη αφορά την αλλαγή που επιχειρείται στην ίδια τη διαδικασία παραγωγής των μεγάλων έργων. Η Περιφέρεια, έχοντας μπροστά της την εμπειρία έργων στα οποία οι εργολαβίες βρέθηκαν αντιμέτωπες με εκκρεμείς απαλλοτριώσεις, μετακινήσεις δικτύων ή ελλιπείς μελέτες, επιλέγει πλέον να διαχωρίζει αυτές τις διαδικασίες από το κυρίως τεχνικό έργο.
«Για να αποφύγουμε τέτοιου είδους προβλήματα, κυρίως προβλήματα καθυστερήσεων ή αποζημιώσεων ή άλλου είδους προβλήματα, φροντίζουμε να ξεχωρίσουμε πλέον τη διαδικασία των απαλλοτριώσεων από το ίδιο το έργο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Πτωχός.
Πρόκειται για μια πρακτική που, όπως εξήγησε, έχει ήδη ακολουθηθεί στην παράκαμψη Χαρακοπιού στη Μεσσηνία και στην παράκαμψη Άστρους στην Αρκαδία και πρόκειται να αποτελέσει πλέον σταθερή επιλογή για τα μεγάλα τεχνικά έργα που θα χρηματοδοτεί ή θα υλοποιεί η Περιφέρεια.
Η λογική είναι συγκεκριμένη: η εργολαβία να μη φτάνει στο πεδίο και να διαπιστώνεται εκ των υστέρων ότι δεν είναι διαθέσιμο ολόκληρο το μέτωπο εργασιών. Απαλλοτριώσεις, μεταφορά δικτύων και άλλες αναγκαίες συνοδές παρεμβάσεις θα επιχειρείται να έχουν προηγηθεί, ώστε ο ανάδοχος να μπορεί να αναπτύξει το εργοτάξιο χωρίς τα εμπόδια που οδηγούν σε παρατάσεις και πρόσθετες απαιτήσεις.
Δεύτερη προϋπόθεση οι πλήρεις μελέτες
Η δεύτερη πλευρά του νέου σχεδιασμού αφορά την ποιότητα και την πληρότητα των μελετών.
Ο Περιφερειάρχης κατέστησε σαφές ότι η Περιφέρεια θέλει να περιορίσει περιπτώσεις στις οποίες κρίσιμες μελέτες απουσιάζουν και οι ελλείψεις διαπιστώνονται ενώ το έργο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η αναφορά του στο Φιλιατρά – Γαργαλιάνοι, όπου διαπιστώθηκε έλλειψη υδραυλικής και αντιπλημμυρικής μελέτης. Η σχετική μελέτη εκπονείται και, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, με στόχο να αναζητηθεί χρηματοδότηση από αντίστοιχη πρόσκληση του Προγράμματος «Πελοπόννησος 2021-2027».
Το μήνυμα της Περιφερειακής Αρχής είναι ότι τέτοιες παραλείψεις δεν πρέπει να μεταφέρονται στο στάδιο κατασκευής. Ένα έργο, σύμφωνα με τη νέα φιλοσοφία, θα πρέπει να φτάνει στη δημοπράτηση έχοντας λύσει εκ των προτέρων όσο το δυνατόν περισσότερα από τα ζητήματα που μπορούν αργότερα να προκαλέσουν τεχνικές εμπλοκές και χρονικές αποκλίσεις.
Πού βρίσκονται τα μεγάλα οδικά έργα της Μεσσηνίας
Αναλυτική εικόνα για την πορεία των έργων έδωσε από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων Ανδρέας Τσουκαλάς, αναφερόμενος στα διαφορετικά εργοτάξια και στα προβλήματα που χρειάστηκε να αντιμετωπιστούν. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα ζητήματα των απαλλοτριώσεων, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν ουσιαστική επίδραση στην εξέλιξη των εργασιών. Σύμφωνα με την ενημέρωση, πλέον σημαντικά εμπόδια έχουν αρθεί και απομένουν κυρίως τυπικές διαδικασίες, γεγονός που επιτρέπει στους αναδόχους να αποκτούν μεγαλύτερο και συνεχόμενο μέτωπο εργασίας (όπως στο Εύα-Λάμπαινα) . Στο μέτωπο του Φιλιατρά – Γαργαλιάνοι, οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη με έμφαση στην ολοκλήρωση μικρής γέφυρας, ενώ εκτιμάται ότι τμήμα του έργου θα μπορέσει να δοθεί σχετικά σύντομα στην κυκλοφορία.
Η παράκαμψη Πεταλιδίου και το ζήτημα στη σήραγγα
Ξεχωριστή ήταν η ενημέρωση για την παράκαμψη Πεταλιδίου, όπου οι εργασίες συνεχίζονται παρά το πρόβλημα που παρουσιάστηκε στο εσωτερικό της σήραγγας. Όπως αναφέρθηκε, σημειώθηκε κατάπτωση μικρού τμήματος στο εσωτερικό της, για την οποία αναμένεται γεωλογική εκτίμηση προκειμένου να προσδιοριστεί ο τρόπος αντιμετώπισης. Την ίδια ώρα, οι εργασίες συνεχίζονται από την άλλη πλευρά της σήραγγας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, από τα περίπου 285 μέτρα διάνοιξης είχαν ήδη προχωρήσει περίπου τα 240 μέτρα, γεγονός που δείχνει ότι το συγκεκριμένο τεχνικό αντικείμενο βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωση της διάνοιξης.
Η κατάπτωση σημειώθηκε πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, ωστόσο διευκρινίστηκε ότι δεν προκάλεσε γενικευμένη διακοπή των εργασιών, πέρα από το διάστημα των λίγων ημερών κατά το οποίο ούτως ή άλλως υπολειτουργούσαν ή σταματούσαν τα εργοτάξια λόγω των ημερών του Αυγούστου.
Από τη διαχείριση προβλημάτων στην πρόληψή τους
Οι αναφορές στα διαφορετικά μέτωπα της Μεσσηνίας ανέδειξαν, ουσιαστικά, και το σκεπτικό πίσω από τη νέα πολιτική της Περιφέρειας. Απαλλοτριώσεις που προχωρούν ενώ έχει ήδη εγκατασταθεί ο ανάδοχος, τεχνικά αντικείμενα που δεν είχαν προβλεφθεί εξαρχής και ελλείψεις σε κρίσιμες μελέτες αποτελούν παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν το κόστος και, κυρίως, να μεταθέσουν σημαντικά τον χρόνο παράδοσης ενός έργου.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αλλάξει το νέο «δόγμα» που περιέγραψε ο Δημήτρης Πτωχός: λιγότερη διαχείριση προβλημάτων μέσα στο εργοτάξιο και περισσότερη προετοιμασία πριν φτάσουν τα μηχανήματα στον δρόμο. Το στοίχημα πλέον είναι η νέα αυτή φιλοσοφία να μεταφραστεί στην πράξη σε έργα περισσότερο ώριμα κατά τη δημοπράτησή τους, με διαθέσιμα μέτωπα εργασίας, ολοκληρωμένες μελέτες και λιγότερες αιτίες για παρατάσεις και καθυστερήσεις.
