Ποιος θα μας αγαπάει ό,τι κι αν συμβεί; Ανάμεσα στους πιο κοντινούς μας ανθρώπους και στον σκύλο μας, η απάντηση μπορεί να μην είναι αυτή που περιμένουμε. «Οι άνθρωποι ήταν περισσότερο βέβαιοι ότι οι σκύλοι τους θα τους αγαπούσαν ό,τι κι αν συνέβαινε, παρά ότι οι ίδιες τους οι μητέρες θα τους αγαπούσαν άνευ όρων», λέει στο newmoney η δρ Borbála Turcsán, ηθολόγος και επιστημονική συνεργάτιδα στο Τμήμα Ηθολογίας του Πανεπιστημίου Eötvös Loránd (ELTE) της Βουδαπέστης.
Στη μελέτη «Similarities and differences between dog–human and human–human relationships», που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports και την οποία συνυπογράφει, με επικεφαλής την καθηγήτρια Enikő Kubinyi, 717 κηδεμόνες αξιολόγησαν τη σχέση τους με τον σκύλο τους και με κοντινούς τους ανθρώπους μέσα από 13 κλίμακες. Όπως εξηγεί η Turcsán, στις περισσότερες διαστάσεις που εξετάστηκαν η σχέση με τον σκύλο αξιολογήθηκε υψηλότερα από τις σχέσεις με γονείς ή αδέλφια, καλύτερους φίλους και συχνά ακόμη και συντρόφους. Μόνο η σχέση με τα παιδιά τους βαθμολογήθηκε υψηλότερα, με μικρή όμως διαφορά.
Η εξήγηση που διερευνά η ίδια και η ερευνητική ομάδα MTA–ELTE «Lendület» για τα ζώα συντροφιάς περνά και μέσα από τον τρόπο που ζούμε. Μικρότερα δίκτυα συγγένειας, ατομικισμός και αστικοποίηση δυσκολεύουν τη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων. Σε αυτό το περιβάλλον, ένα κατοικίδιο μπορεί να προσφέρει μια διέξοδο στην ανάγκη μας για συντροφιά, στοργή και φροντίδα. «Η βασική μας υπόθεση είναι ότι αυτή η μετατόπιση αποτελεί μια πολιτισμική απάντηση σε ένα κοινωνικό ζήτημα: την αυξανόμενη διάδοση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης», εξηγεί.
Αυτό δίνει και μια διαφορετική ανάγνωση στην αντιμετώπιση των σκύλων ως παιδιών. Οι διακοπές προσαρμόζονται στις ανάγκες τους, η καθημερινότητα οργανώνεται γύρω από τη φροντίδα τους και οι δαπάνες γι’ αυτούς γίνονται μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η Turcsán συνδέει αυτή τη μεταβολή με τις ευρύτερες κοινωνικές αλλαγές: «Υποστηρίζουμε ότι η αύξηση της απόκτησης σκύλων και της αντιμετώπισής τους ως παιδιών αποτελεί συνέπεια, και όχι αιτία, της μείωσης των δεικτών γονιμότητας».
Τι κάνει, όμως, αυτόν τον δεσμό τόσο ικανοποιητικό; «Οι σκύλοι δεν είναι απλώς χνουδωτά μωρά ή ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου. Οι σχέσεις τους με τους ανθρώπους συνδυάζουν στοιχεία και των δύο», λέει. Η ευθύνη για ένα εξαρτώμενο πλάσμα θυμίζει τη σχέση γονέα και παιδιού, ενώ οι σχετικά λίγες συγκρούσεις παραπέμπουν στη φιλία.
Στην εξίσωση υπάρχει και ο μεγαλύτερος έλεγχος που ασκεί ο άνθρωπος. Η Turcsán δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι κηδεμόνες να διστάζουν να αναφέρουν δυσκολίες στη σχέση, επειδή τις εκλαμβάνουν ως δική τους αποτυχία. Η περισσότερη φροντίδα, πάντως, δεν σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πάντα σωστά τι χρειάζεται το ζώο. Όπως τονίζει, «είναι εύκολο να συγχέουμε τις δικές μας ανάγκες με τις ανάγκες των σκύλων μας»: από τις υπερβολικές λιχουδιές μέχρι πρακτικές περιποίησης που ευχαριστούν εμάς, αλλά μπορεί να δυσκολεύουν εκείνους. Ακολουθεί η συνέντευξη:
Τι σας εξέπληξε περισσότερο όταν συγκρίνατε τις σχέσεις των ανθρώπων με τους σκύλους τους και με τους πιο κοντινούς ανθρώπους στη ζωή τους;
Αυτό που με εξέπληξε περισσότερο ήταν το πόσο θετικά αξιολογούσαν οι άνθρωποι τις σχέσεις τους με τους σκύλους τους. Στη μελέτη μας, με επικεφαλής την Enikő Kubinyi, καθηγήτρια στο Τμήμα Ηθολογίας του Πανεπιστημίου ELTE, οι κηδεμόνες αξιολόγησαν τη σχέση τους με τον σκύλο τους υψηλότερα από τις σχέσεις τους με τους γονείς, τα αδέλφια, τους καλύτερους φίλους τους και συχνά ακόμη και με τους συντρόφους τους, στις περισσότερες διαστάσεις των σχέσεων. Μόνο η σχέση με τα παιδιά τους βαθμολογήθηκε υψηλότερα από τη σχέση με τους σκύλους τους, και ακόμη κι αυτό συνέβη με μικρή διαφορά και σε σχετικά λίγες διαστάσεις.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του newmoney.gr.
