Σοβαρούς προβληματισμούς για τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, τον ρόλο της Γαλλίας και τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο εξέφρασε ο πολιτικός αναλυτής και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της τηλεόρασης BEST.
Ο κ. Χαραλαμπίδης ανέλυσε τις εξελίξεις σχετικά με τις έρευνες και την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, εστιάζοντας στις απαιτήσεις της Άγκυρας για ενημέρωση πριν από την πραγματοποίηση εργασιών σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η ίδια διεκδικεί.
Όπως υποστήριξε, με βάση το άρθρο 79 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Τουρκία δεν δικαιούται να απαιτεί ενημέρωση για τις συγκεκριμένες εργασίες, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θα δικαιολογούσαν μια τέτοια διαδικασία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάκριση μεταξύ ενημέρωσης, αδειοδότησης και συναίνεσης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για διαφορετικές έννοιες με ουσιαστική σημασία στο πεδίο του Διεθνούς Δικαίου.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει την ενημέρωση που έλαβε μέσω της γαλλικής πλευράς, προκειμένου να υποστηρίξει ότι διαθέτει δικαιοδοσία στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν αποδέχεται τη συγκεκριμένη τουρκική ερμηνεία, προειδοποίησε ωστόσο πως οι χειρισμοί που ακολουθήθηκαν προσφέρουν στην Άγκυρα τη δυνατότητα να προβάλλει τέτοιους ισχυρισμούς.
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκαν οι επιλογές της Αθήνας και η εμπλοκή της Γαλλίας. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων διερωτήθηκε γιατί επετράπη η ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά, εφόσον, όπως υποστήριξε, δεν υπήρχε σχετική νομική υποχρέωση. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα δημοσιοποίησης του περιεχομένου της ενημέρωσης, ώστε να αποσαφηνιστεί εάν περιλαμβάνονται ρητές επιφυλάξεις ως προς τις τουρκικές αξιώσεις.
Ο κ. Χαραλαμπίδης άσκησε επίσης κριτική στην πολιτική των «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, εκτιμώντας ότι δεν απέτρεψε την προβολή νέων τουρκικών διεκδικήσεων. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην έννοια της αποτροπής, υπογραμμίζοντας ότι η αποτελεσματικότητά της προϋποθέτει η άλλη πλευρά να γνωρίζει εκ των προτέρων πως το κόστος μιας αμφισβήτησης κυριαρχικών ή ειδικών κυριαρχικών δικαιωμάτων θα είναι μεγαλύτερο από το ενδεχόμενο όφελος.
Αναφορικά με τη συνέχεια των εργασιών και την περιοχή της Κάσου, εκτίμησε ότι δεν αναμένει απαραίτητα νέα κρίση, καθώς η Τουρκία μπορεί ήδη να παρουσιάζει την προηγούμενη ενημέρωσή της ως έμμεση αποδοχή των αξιώσεών της. Ωστόσο, εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για το τι ενδέχεται να συμβεί όταν οι εργασίες προσεγγίσουν την Κύπρο και περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ, τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της υφαλοκρηπίδα.
Κλείνοντας την παρέμβασή του στο BEST, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επανέλαβε ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ορθότητα των τουρκικών ισχυρισμών, τους οποίους απορρίπτει, αλλά το γεγονός ότι δόθηκε στην Άγκυρα η δυνατότητα να τους αξιοποιήσει πολιτικά και διπλωματικά.
Η τοποθέτησή του ανέδειξε τον προβληματισμό για τις ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες και η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων.
