Σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Ιράν να επηρεάζουν ευρύτερα τις ισορροπίες στην περιοχή, ο διδάκτωρ Γεωπολιτικής και καθηγητής Γεωστρατηγικής Γιώργος Φίλης μίλησε στην τηλεόραση BEST για όλες τις τελευταίες εξελίξεις, την Τουρκία, τα θαλάσσια πάρκα, την ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας, αλλά και τον ρόλο της Συρίας και του Ισραήλ. Ο κ. Φίλης εκτίμησε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία περίοδο ανακατανομής ισχύος, η οποία ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε αλλαγές συνόρων, ενώ προειδοποίησε ότι «δεν έχουμε δει τα πάντα» και πως πρέπει να αναμένονται νέες εξελίξεις και κλιμάκωση.
«ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΙΣΧΥΟΣ»
«Έχουμε πει μαζί ότι βρισκόμαστε σε μία περίοδο στην οποία πρόκειται να γίνεται μία ανακατανομή ισχύος στην ευρύτερη περιοχή. Τα σύνορα πολύ πιθανόν να αλλάξουν σε κάποιες περιπτώσεις και να δημιουργηθεί μία νέα ισορροπία δυνάμεων», ανέφερε χαρακτηριστικά. Όπως σημείωσε, όσα παρακολουθούμε σήμερα αποτελούν αποτέλεσμα μίας διαδικασίας που ξεκίνησε με τον πόλεμο στην Ουκρανία το 2022 και συνεχίστηκε στη Μέση Ανατολή από το 2023, με αποκορύφωμα, όπως είπε, τις επιχειρήσεις στο Ιράν.
«Είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουμε δει τα πάντα και είμαστε σε μία κατάσταση στην οποία προφανώς αναμένουμε εξελίξεις και κλιμάκωση σε κάθε πεδίο», υπογράμμισε.
«Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΟΤΙ ΠΑΜΕ ΣΕ ΕΝΑ END GAME»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Γιώργος Φίλης στις τουρκικές κινήσεις σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αντιλαμβάνεται πως η περιοχή οδηγείται σε ένα «τελικό παίγνιο».
«Αυτό το οποίο μπορούμε να καταλάβουμε αυτή τη στιγμή είναι ότι η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι πάμε σε ένα, αυτό που μπορούμε να πούμε, end game. Δηλαδή σε ένα τελικό παίγνιο μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία, στο οποίο θα υπάρξει το δια ταύτα», είπε. Ο καθηγητής Γεωστρατηγικής επέκρινε παράλληλα την ελληνική πολιτική των τελευταίων ετών απέναντι στην Τουρκία, κάνοντας λόγο για «ανερμάτιστη πολιτική» και υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί να εμπεδώσει στο πεδίο όσα θεωρεί ότι έχει ήδη επιτύχει.
«Όλη αυτή η ιστορία, όλες αυτές οι κινήσεις, όλη αυτή η πολιτική θα καταλήξει στην προσπάθεια των Τούρκων να εμπεδώσουν αυτά τα οποία θεωρούν ότι έχουν επιτύχει με το “ξέπλυμα” το οποίο έχουμε κάνει στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια, ειδικά με τη Διακήρυξη των Αθηνών», ανέφερε.
«ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ ΕΧΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ»
Αναλύοντας τη γεωστρατηγική σημασία των θαλάσσιων πάρκων, ο κ. Φίλης υποστήριξε ότι η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Τα πάρκα έχουν μία συγκεκριμένη στρατηγική λογική», σημείωσε, εξηγώντας ότι, κατά την εκτίμησή του, το βόρειο θαλάσσιο πάρκο έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζει τη γεωστρατηγική προβολή ισχύος του ελληνισμού προς τα Στενά και τη Μαύρη Θάλασσα.
«Το βόρειο θαλάσσιο πάρκο αυτό το οποίο κάνει είναι να “κλείσει”, να το πω έτσι, το Αιγαίο προς τα Στενά και τη Μαύρη Θάλασσα, δηλαδή να δυσκολέψει τη γεωστρατηγική προβολή ισχύος του ελληνισμού, είτε διά των κυριαρχικών του δικαιωμάτων είτε της εθνικής του κυριαρχίας, προς τα Στενά και τη Μαύρη Θάλασσα», ανέφερε.
Για το νότιο θαλάσσιο πάρκο, ο καθηγητής Γεωστρατηγικής υποστήριξε ότι στόχος είναι η αποκοπή της ελληνικής ΑΟΖ από την Κύπρο. «Το νότιο θαλάσσιο πάρκο, αυτό το οποίο επιτυγχάνει και είναι πιο προφανές για όλο τον κόσμο, διά της περικυκλώσεως του συμπλέγματος του Καστελορίζου, είναι να αποκόψει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Ελλάδος από την Κύπρο και επί της ουσίας να επιβάλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο». Και πρόσθεσε με έμφαση: «Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι τα θαλάσσια πάρκα είναι το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και, αν δεν εμποδίσουμε τους Τούρκους να τα εμπεδώσουν επί του πεδίου, να είστε σίγουροι ότι από τα θαλάσσια πάρκα θα περάσουμε και σε άλλες πρωτοβουλίες σε συγκεκριμένες περιοχές που άπτονται και της εθνικής κυριαρχίας της πατρίδας μας».
«Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ»
Ο Γιώργος Φίλης στάθηκε ιδιαίτερα και στο ζήτημα του Καστελόριζου, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές κινήσεις δεν αφορούν μόνο τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας αλλά, κατά την εκτίμησή του, αγγίζουν και το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας.
«Εμείς κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να δείξουμε ότι δεν θέλουμε να ενοχλήσουμε την Τουρκία και η Τουρκία κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να αμφισβητήσει, πρώτον, να αποδείξει ότι δεν έχει καμία καλή πρόθεση, ανεξαρτήτως του τι υπογράφει, και δεύτερον, να αμφισβητήσει επί του πεδίου την εθνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας», είπε.
«Μην ξεχνάμε ότι τα θαλάσσια πάρκα τους είναι όλα έξι ναυτικά μίλια, ας πούμε, γύρω από το Καστελλόριζο. Αυτό σημαίνει ότι αμφισβητούν όχι μόνο τα κυριαρχικά μας δικαιώματα επί ΑΟΖ, αλλά αμφισβητούν και την υφαλοκρηπίδα και, προφανώς, θα μας επιβάλλουν να μην έχουμε καμία δυνατότητα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, δηλαδή την εθνική μας κυριαρχία, όπως προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, μονομερώς από τα έξι στα δώδεκα ναυτικά μίλια».
Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ PATRIOT ΚΑΙ Η «ΑΝΑΜΟΝΗ ΚΡΙΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ»
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η μεταφορά συστοιχιών Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη, με τον Γιώργο Φίλη να εκτιμά ότι η κίνηση συνδέεται τόσο με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και με την ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής άμυνας.
«Αυτό το οποίο σίγουρα φαίνεται ότι συμβαίνει είναι ότι η Ελλάδα αναμένει στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα κρίση με την Τουρκία», υποστήριξε. Ο ίδιος σημείωσε ότι, εφόσον υπάρξει αποχώρηση της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot από τη Σαουδική Αραβία, θα μπορούσε να εξεταστεί η μεταφορά στοιχείων της στην Κάρπαθο. «Εάν όντως αναμένουμε κρίση με την Τουρκία, είναι ξεκάθαρο ότι μία τέτοια πυροβολαρχία, και με την εμπειρία που έχει πλέον σε πολεμικές επιχειρήσεις αποκτήσει στη Σαουδική Αραβία, καλό είναι να βρίσκεται στην Ελλάδα».
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Κρήτη.
«Έχουμε πολύ ευαίσθητες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή. Όχι μόνο τη Σούδα, αλλά σκεφτείτε ότι υπάρχει και η Πτέρυγα Μάχης η ελληνική και όχι μόνο στην ευρύτερη περιοχή». Και κατέληξε: «Αν αναμένουμε κρίση με την Τουρκία, καλώς φεύγουν από τη Σαουδική Αραβία, καλώς γίνεται μία αναδιάταξη. Το σίγουρο όμως είναι ότι θα πρέπει να αποδοθεί κάθε μήνυμα αδυναμίας προς την Τουρκία αναφορικά με το πού και για ποιο λόγο μεταφέρονται οι πυροβολαρχίες μας».
ΣΥΡΙΑ: «ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΤΩΝ ΣΦΑΙΡΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΙΑΣ»
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Συρία και στις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας, ο Γιώργος Φίλης χαρακτήρισε τη Συρία «κλειδί» για την επόμενη ημέρα στην περιοχή. «Η Συρία αποδεικνύεται για ακόμα μία φορά αυτό που είχαμε πει στις προηγούμενες συζητήσεις μας, ότι είναι το κλειδί μετά τον πόλεμο με το Ιράν. Εάν η κρίση μεταφερθεί δυτικά, το κλειδί θα είναι η περιοχή της Συρίας, όπου αναμένεται να συγκρουστούν τα “θέλω” και οι σφαίρες επιρροής του Ισραήλ και της Τουρκίας».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αυξανόμενη εμπλοκή του Ισραήλ στη Συρία αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από την Αθήνα. «Βλέποντας τη θέληση του Ισραήλ να εμπλακεί έτσι και στρατιωτικώς, να επιδείξει τη θέλησή του να μην επεκταθεί η Τουρκία, εμπλακεί τόσο περαιτέρω στη Συρία, είναι ένας ακόμα λόγος παραπάνω, ενώ αναμένουμε κρίση με την Τουρκία, η οποία αργά ή γρήγορα, θα γίνει».
«ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΟΠΟΜΠΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ»
Ο κ. Φίλης συνέδεσε ευθέως τα θαλάσσια πάρκα με τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα πρώτο βήμα προς τη θεσμοθέτηση των τουρκικών διεκδικήσεων. «Βλέπουμε ότι τα θαλάσσια πάρκα είναι ο προπομπός της “Γαλάζιας Πατρίδας”, της θεσμοθέτησης και της ψήφισης νομοσχεδιακά της “Γαλάζιας Πατρίδας”, όποτε και αν αυτό γίνει».
Ο κ. Φίλης τάχθηκε υπέρ μίας σαφούς στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ, με ξεκάθαρη αναφορά στην αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής.
«Επειδή αναμένουμε κρίση με την Τουρκία και για να μην μετατρέψουμε το Αιγαίο σε Συρία, δηλαδή μία περιοχή στην οποία θα είναι αμφισβητούμενη επί του πεδίου, εμείς και το Ισραήλ θα πρέπει να συνδείξουμε στρατιωτική συμμαχία κατά της Τουρκίας».
Μάλιστα, υποστήριξε ότι η σχετική συμφωνία θα πρέπει, κατά την προσωπική του άποψη, να περιλαμβάνει ρητή αναφορά στην Τουρκία.
«Η προσωπική μου άποψη είναι ότι θα πρέπει στη συμφωνία να αναφέρεται ρητώς ότι είναι κατά της Τουρκίας. Δεν είμαι καθόλου πολιτικά ορθός, ίσως αυτό να μην είναι πολιτικά ορθό, αλλά είναι πολιτικός ρεαλισμός, για να καταδείξουμε στους Τούρκους ότι σοβαρολογούμε όταν λέμε ότι θα υπερασπίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και την εθνική μας κυριαρχία».
Και κατέληξε με μία σαφή προειδοποίηση: «Να βάλουμε επιτέλους μία κόκκινη γραμμή σε όλη αυτή την αφιλοτιμία που ζούμε χρόνια τώρα με τους Τούρκους».
Οι επισημάνσεις του κου Φίλη έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή παραμένουν ιδιαίτερα ρευστές, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και το ερώτημα ποια θα είναι η επόμενη ελληνική απάντηση στις τουρκικές κινήσεις. Ο ίδιος πάντως έθεσε ως βασικό σενάριο την πιθανότητα μίας νέας ελληνοτουρκικής κρίσης, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα εάν και πότε αυτή θα εκδηλωθεί.
