Ανάπτυξη στα χαρτιά, στασιμότητα και ακρίβεια στην τσέπη: αυτή είναι η σύνοψη της ελληνικής πραγματικότητας, όπως αποτυπώνεται όχι πλέον μόνο από τους πολίτες, αλλά και στα επίσημα συμπεράσματα κορυφαίων οικονομικών θεσμών.
Αν κοιτάξει κανείς τους μακροοικονομικούς δείκτες της Ελλάδας, η εικόνα μοιάζει ενθαρρυντική: ανάπτυξη που ξεπερνά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αποκλιμάκωση της ανεργίας και διαδοχικές αναβαθμίσεις.
Αν, όμως, ρωτήσεις έναν μισθωτό στο ταμείο του σούπερ μάρκετ ή κατά την πληρωμή των λογαριασμών ενέργειας και ενοικίου, η απάντηση περιγράφει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.
Αυτό ακριβώς το χάσμα ανάμεσα στους μακροοικονομικούς αριθμούς και την καθημερινότητα των νοικοκυριών έρχονται να τεκμηριώσουν τρεις κορυφαίοι θεσμικοί φορείς: η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ).
Οι τελευταίες τους εκθέσεις και εκτιμήσεις συνθέτουν ένα παζλ που εξηγεί γιατί η ελληνική οικονομία «τρέχει», αλλά η αγοραστική δύναμη των πολιτών παραμένει καθηλωμένη στον ευρωπαϊκό πυθμένα.
Η προειδοποίηση της ΕΚΤ: Σύγκλιση με «χειρόφρενο» στους πραγματικούς μισθούς
Από τη σκοπιά της Φρανκφούρτης, το βασικό ζητούμενο για την Ευρωζώνη τα τελευταία χρόνια είναι η αποκατάσταση των απωλειών που προκάλεσε το μεγάλο πληθωριστικό κύμα. Ενώ, όμως, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι ονομαστικές αυξήσεις μισθών αρχίζουν να καλύπτουν το χαμένο έδαφος, στην Ελλάδα η διαδικασία αυτή προχωρά με ρυθμούς χελώνας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η αύξηση των πραγματικών αμοιβών στη χώρα μας περιορίζεται μόλις στο 0,9%, επίδοση σχεδόν στο μισό του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Η ΕΚΤ εντοπίζει μάλιστα μια κρίσιμη δομική ασυμμετρία: η όποια στήριξη της αγοραστικής δύναμης σημειώθηκε το τελευταίο διάστημα οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
Αντίθετα, οι εργαζόμενοι με μεσαίες αποδοχές παραμένουν εγκλωβισμένοι, καθώς η απουσία κλαδικών συλλογικών συμβάσεων και η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας εμποδίζουν τη διάχυση των αυξήσεων στο σύνολο της μισθολογικής κλίμακας. Την ίδια στιγμή, η διατήρηση ενός αυστηρού επιτοκιακού περιβάλλοντος λόγω των ενεργειακών αναταράξεων συνεχίζει να επιβαρύνει το κόστος εξυπηρέτησης δανείων, αφαιρώντας πολύτιμη ρευστότητα από τα νοικοκυριά.

Το καμπανάκι της Τράπεζας της Ελλάδος για τον επίμονο πληθωρισμό
Την ίδια ώρα, η Τράπεζα της Ελλάδος κρούει επανειλημμένα τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι ο πληθωρισμός στη χώρα αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός και επίμονος απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρωζώνη. Παρότι το ελληνικό ΑΕΠ αναπτύσσεται με ρυθμό κοντά στο 2%, ο πληθωρισμός -ο οποίος εκτιμάται ότι θα κινηθεί στην περιοχή του 3,7% έως 3,8% για το σύνολο του 2026, με μηνιαίες αιχμές που ξεπέρασαν ακόμα και το 5% το φθινόπωρο- ροκανίζει συστηματικά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
Η ΤτΕ εντοπίζει τρεις βασικές εστίες που τροφοδοτούν την ακρίβεια:
- Την ενέργεια, όπου οι διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις μεταφράζονται άμεσα σε ακριβότερο ρεύμα και καύσιμα.
- Τα τρόφιμα, που απορροφούν το μεγαλύτερο ποσοστό του προϋπολογισμού των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
- Τις υπηρεσίες, όπου οι ανατιμήσεις παρουσιάζουν έντονη ακαμψία.