Τέλος Ιουνίου 2026, με το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ μόλις να ολοκληρώνει τις εργασίες του στο Λουξεμβούργο (22 και 23 Ιουνίου). Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, παρεμβαίνοντας στις εργασίες, έθεσε ως ελληνικές προτεραιότητες την επαρκή χρηματοδότηση και την απλοποίηση της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Η δήλωση δεν ήταν τυπική. Η διαπραγμάτευση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 και την ενσωματωμένη σε αυτό νέα ΚΑΠ, μπαίνει στην κρίσιμη φάση της, με στόχο πολιτική συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μέχρι τα τέλη του 2026. Η Ελλάδα έχει περίπου 18 μήνες για να διαπραγματευτεί ένα διαρθρωτικό κενό 600 έως 700 εκατ. ευρώ ετησίως στη χρηματοδότηση του πρωτογενούς τομέα της σε σχέση με ότι ισχύει σήμερα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Ιουλίου 2025 την πρόταση για το νέο ΠΔΠ, συνολικού ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ ή 1,26% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ κατά μέσο όρο για την περίοδο 2028-2034. Η σημαντικότερη δομική αλλαγή δεν αφορά τα ποσά, αλλά την αρχιτεκτονική. Η ΚΑΠ ενσωματώνεται μαζί με την Πολιτική Συνοχής, την Αλιεία και τις Εσωτερικές Υποθέσεις σε ένα ενιαίο χρηματοδοτικό εργαλείο, το NRP Fund, συνολικού ύψους 865 δισ. ευρώ, που θα υλοποιείται μέσω 27 Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (NRPPs). Το παραδοσιακό μοντέλο των δύο Πυλώνων (άμεσες ενισχύσεις στον Πυλώνα Ι, αγροτική ανάπτυξη στον Πυλώνα ΙΙ) καταργείται. Στη θέση του εισάγεται μια διπλή λογική «οριοθετημένων» (ring-fenced) και «μη οριοθετημένων» πόρων, με την Επιτροπή να δεσμεύει ποσό τουλάχιστον 300 δισ. ευρώ για εισοδηματική στήριξη και διαχείριση κρίσεων σε επίπεδο ΕΕ, ενώ τα υπόλοιπα 453 δισ. του NRP θα διεκδικούνται μεταξύ ανταγωνιστικών χρήσεων.
Η μετάφραση αυτής της αρχιτεκτονικής σε εθνικά νούμερα είναι αποκαλυπτική. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, για την Ελλάδα προβλέπεται ring-fenced ποσό 14,63 δισ. ευρώ για την επταετία, δηλαδή περίπου 2,09 δισ. ευρώ ετησίως. Στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2023-2027, η Ελλάδα λαμβάνει συνολικά περί τα 2,7 δισ. ευρώ ετησίως από την ΚΑΠ, ποσό που κατανέμεται σε περίπου 2,1 δισ. ευρώ άμεσων ενισχύσεων από το πρώην ΕΓΤΕ και περίπου 600 εκατ. ευρώ για το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης από το πρώην ΕΓΤΑΑ. Η αριθμητική είναι σαφής. Το νέο ring-fenced ποσό καλύπτει ουσιαστικά μόνο το ύψος των σημερινών άμεσων ενισχύσεων, αφήνοντας ακάλυπτο το κονδύλι της αγροτικής ανάπτυξης. Για να διατηρηθεί έστω σταθερό το συνολικό ποσό που εισρέει στην ελληνική γεωργία, η χώρα πρέπει να αντλήσει επιπλέον 600 έως 700 εκατ. ευρώ ετησίως από το «μη οριοθετημένο» μέρος του NRP, το οποίο όμως διεκδικείται ταυτόχρονα από την Πολιτική Συνοχής, τη Μετανάστευση και την Ασφάλεια. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η σύγκριση είναι αντίστοιχη. Ο ολικός ring-fenced φάκελος της ΚΑΠ για το 2028-2034 ανέρχεται σε 295,7 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, έναντι 386,6 δισ. της τρέχουσας περιόδου, μείωση της τάξης του 22% σε ονομαστικούς όρους και περίπου 15% σε σύγκριση like-for-like για την εισοδηματική στήριξη.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του insider.gr πατώντας ΕΔΩ.
