Το νέο Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα προβλέπει 25 παρεμβάσεις έως το 2032 για 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 μικρές επιχειρήσεις – Τι ξεκινά από φέτος και τι έρχεται από το 2027
Κοινωνική κατοικία για χιλιάδες νοικοκυριά, ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα, έξτρα 100 ευρώ στο επίδομα θέρμανσης, ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και μικρών επιχειρήσεων και νέες παρεμβάσεις στις μετακινήσεις μπαίνουν στο νέο πακέτο των 5,3 δισ. ευρώ που παίρνει τη σκυτάλη καθώς ολοκληρώνεται ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα, που πήρε το «πράσινο φως» από την Κομισιόν, ανοίγει έναν νέο κύκλο χρηματοδότησης με 25 συγκεκριμένες παρεμβάσεις έως το 2032, οι οποίες θα φτάσουν σε 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Οι πρώτες δράσεις ξεκινούν ήδη από φέτος, ενώ από το 2027 ανοίγει η μεγαλύτερη βεντάλια ενισχύσεων και αρχίζουν οι εκταμιεύσεις των ευρωπαϊκών πόρων.
Συνολικά, το ελληνικό σχέδιο προβλέπει την κινητοποίηση 4,77 δισ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, θα προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 1,2 δισ. ευρώ, το υπόλοιπο 25%, από εθνικούς πόρους. Μαζί με τον ΦΠΑ, το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων φτάνει τα 5,3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας μια νέα σημαντική πηγή χρηματοδότησης για την ελληνική οικονομία στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Μάλιστα, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, το ελληνικό σχέδιο συγκαταλέγεται στα πρώτα που έχουν πάρει το «πράσινο φως» και είναι το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε ύψος πόρων που έχει εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η σημασία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ξεπερνά, ωστόσο, το άθροισμα των επιμέρους επιδοτήσεων. Το οικονομικό επιτελείο το τοποθετεί στην «επόμενη ημέρα» μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, ως έναν νέο σημαντικό πυλώνα χρηματοδότησης της οικονομίας, δίπλα στο ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Στην πράξη, τα 5,3 δισ. ευρώ φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως ανάχωμα στο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις και ως χρηματοδοτικό καύσιμο για τη στέγη, την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών.
Τα χρήματα, πάντως, δεν θα έρθουν με «λευκή επιταγή». Όπως διευκρινίζουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, οι εκταμιεύσεις θα πραγματοποιούνται αφού ελέγχεται ότι η Ελλάδα έχει πετύχει συγκεκριμένα ορόσημα και στόχους. Το σχέδιο προσδιορίζει τόσο τις δράσεις όσο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους, σε μια λογική αντίστοιχη με εκείνη του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα πρώτα χρήματα αναμένεται να πιστωθούν στη χώρα το 2027, ενώ υπάρχει δυνατότητα αναθεώρησης του σχεδίου, εφόσον κριθεί αναγκαίο και υπάρξει συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η ενεργοποίηση του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία από το 2027, όταν επεκτείνεται το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS2) στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στα κτίρια, δημιουργώντας πρόσθετο κόστος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η Ελλάδα, παράλληλα, εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλούς δείκτες ενεργειακής φτώχειας, κυρίως στην περιφέρεια και στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, διαθέτει παλαιό κτιριακό απόθεμα και παραμένει σε σημαντικό βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα για μετακινήσεις και θέρμανση. Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας απέναντι σε αυτή την επιβάρυνση.
Το πρώτο μεγάλο μέτωπο ανοίγει στη στέγη. Ήδη από φέτος τα υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας προχωρούν στις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για την αξιοποίηση εγκαταστάσεων σε τρία πρώην στρατόπεδα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με στόχο να ακολουθήσει δημόσιος διαγωνισμός για την κατασκευή περίπου 2.350 κοινωνικών κατοικιών. Παράλληλα, αναζητούνται δημόσια κτίρια που μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες, ώστε να προστεθούν περίπου 400 ακόμα διαμερίσματα. Συνολικά, δηλαδή, ο σχεδιασμός μπορεί να δημιουργήσει περίπου 2.750 νέες κοινωνικές κατοικίες, με προϋπολογισμό που αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του protothema.gr.