Σάββατο
24
Φεβρουάριος
TOP

Σούπερ μάρκετ: Crash test ΙΕΛΚΑ – Σε ποια χώρα είναι ακριβότερο το καλάθι του νοικοκυριού

Φθηνότερα πληρώνουν οι Έλληνες καταναλωτές τα προϊόντα του τυπικού καλαθιού του νοικοκυριού στα σούπερ μάρκετ σε σχέση με τέσσερα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη, σύμφωνα με την επαναλαμβανόμενη έκθεση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών στα σούπερ μάρκετ δείχνει ότι, τέσσερις χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα, 18% η Γαλλία, 7% το Ηνωμένο Βασίλειο, 12% η Ιταλία, και 3% η Ισπανία, ενώ η Πορτογαλία είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα.  Σημειώνεται ότι, η σύγκριση τιμών γίνεται με και χωρίς την αξία του ΦΠΑ, ο οποίος διαφέρει σε κάθε χώρα.

Ωστόσο, η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρεθεί ο αναλογούν ΦΠΑ ανά χώρα για να γίνουν αντιληπτές τις πραγματικές τιμές των προϊόντων σουπερμάρκετ. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση  δείχνει ότι και οι έξι χώρες έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Γαλλία κατά 26%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 17%, η Ιταλία κατά 20%, η Ισπανία κατά 11% και η Πορτογαλία κατά 2%. Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (5% και 4%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ.

Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ με 24% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Σημειώνεται ότι η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία..

Θα πρέπει βέβαια να σημειωθεί, ότι η έρευνα συγκρίνει τις τιμές στα σούπερ μάρκετ, χωρίς να λαμβάνει υπόψη το επίπεδο των μισθών σε κάθε χώρα και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την παραπάνω ανάλυση είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων (σουπερμάρκετ) παρέχει στους Έλληνες καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό του καλάθι με κατά μέσο όρο σε χαμηλότερη τιμές που είναι αποτέλεσμα της οργανωμένης προσπάθειας των προμηθευτών και των λιανεμπόρων για συγκράτηση των τιμών τα τελευταία χρόνια.

Η τάση αυτή με μικρές διακυμάνσεις είναι διαχρονική την τελευταία 10ετία που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα από το ΙΕΛΚΑ. Η διαχρονική σύγκριση τιμών με το εξωτερικό δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα συνεχώς έχει φθηνότερο καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες με διακυμάνσεις οι οποίες δεν αλλάζουν το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης.

Όπως καταγράφεται στον πίνακα 2, σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση του Δεκεμβρίου 2022, οι διακυμάνσεις στην εξέλιξη των τιμών είναι μικρή. Συγκεκριμένα, οι τιμές στην Ελλάδα καταγράφονται σταθερές (μείωση -0,29%), όπως και τη Γαλλία (-0,25%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (-0,45%), μείωση καταγράφεται στην Πορτογαλία (-0,91%) και αύξηση στην Ισπανία (+1,95%) και την Ιταλία (+1,61%). Σημειώνεται ότι η σύγκριση αυτή αφορά την περίοδο Δεκεμβρίου 2022-Μαρτίου 2023 και όχι τη σύγκριση με τον ίδιο μήνα το προηγούμενο έτος όπως συμβαίνει στην περίπτωση υπολογισμού του πληθωρισμού, αφορά το συγκεκριμένο καλάθι προϊόντων και αφορά μόνο το κανάλι των σουπερμάρκετ.

Σημειώνεται ότι πέρα από τον ΦΠΑ παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες είναι:

  • Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη
  • Το κόστος ενέργειας και μεταφορών
  • Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ)
  • Το μέγεθος της αγοράς και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων
  • Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους
  • Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία)
  • Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα
  • Οι καταναλωτικές συνήθειες και η αγοραστική δυνατότητα σε κάθε χώρα
  • Το ύψος της φορολογίας σε κάθε χώρα

Τα δεδομένα τιμών υπολογίζονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών των χωρών που εξετάστηκαν και για την Ελλάδα στα πρωτογενή δεδομένα από τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ. Τα κριτήρια επιλογής των προϊόντων στο καλάθι ήταν ένας συνδυασμός αντίστοιχων χρησιμοποιούμενων καλαθιών για εκτίμηση στο εξωτερικό, καθώς και κοινής διαθεσιμότητας στοιχείων τιμών στις χώρες που εξετάσθηκαν.

πηγη imerisia.gr