Της Χριστίνας Μανδρώνη
Τι δυνατότητα έχουν οι λέξεις να περικλείουν στο νόημά τους εικόνες, συναισθήματα, βιώματα, μεταφέροντάς μας σε εποχές που ανήκουν πλέον στο παρελθόν; Υπάρχουν λέξεις που αρκεί να τις προφέρεις για να αναδυθούν μέσα τους διαφορετικά νοήματα, διαμορφωμένα από το πέρασμα των χρόνων. Μια τέτοια λέξη, για παράδειγμα, είναι το καλοκαίρι, και ακόμη περισσότερο, το ελληνικό καλοκαίρι.
Ο τρόπος που βιώναμε κάποτε αυτή την αγαπημένη εποχή του χρόνου μοιάζει να απέχει πολύ από τον σημερινό. Και αυτό, γιατί ήταν συνδεδεμένος με την ξεγνοιασιά, τις έντονες αλλά υποφερτές ζέστες, τους φίλους και τις παρέες στις γειτονιές που έγραφαν τη δική τους ιστορία. Ήταν τα απογεύματα που αργούσαν να τελειώσουν, τα ανοιχτά παράθυρα και οι φωνές στις γειτονιές που αντηχούσαν μόνο ζωντάνια, το ραδιόφωνο στην αυλή που ηχούσε τραγούδια από το δεύτερο, η αίσθηση ότι ο χρόνος ήταν ανεξάντλητος, δεν είχε πρόγραμμα, δεν είχε βιασύνη και δεν είχε προθεσμίες. Μια αίσθηση ελευθερίας και ανεμελιάς, που σήμερα μοιάζει όλο και πιο δύσκολο να βρεθεί.
Κάτι -ή μάλλον πολλά- έχουν αλλάξει. Το μόνιμο άγχος έχει κυριεύσει την καθημερινότητα, οι ζέστες έχουν δώσει τη θέση τους σε ολοένα εντονότερους και συχνότερους καύσωνες, ενώ οι πυρκαγιές αφήνουν κάθε καλοκαίρι πίσω τους ένα όλο και βαρύτερο αποτύπωμα. Από την άλλη, οι παρέες που κάποτε έγραφαν ιστορία πλέον μοιάζουν να έχουν μετατραπεί σε μονάδες -κυριολεκτικά και μεταφορικά. Το «μαζί» υποχωρεί και το «εγώ» καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χώρο στο σήμερα. Οι γειτονιές, που κάποτε ήταν τόποι συνάντησης έγιναν «περάσματα», εκεί από όπου ο καθένας περνώντας, τελικά, θα καταλήξει στο δικό του σπίτι, στη δική του οθόνη, στον δικό του κόσμο…
Ίσως, λοιπόν, όταν μιλάμε για καλοκαίρια που έφυγαν, να μη νοσταλγούμε μόνο μια εποχή του χρόνου. Ίσως να νοσταλγούμε την αίσθηση που είχε εκείνος ο τρόπος ζωής. Εκείνον που πιθανόν ενέπνευσε κάποτε και τον Σαββόπουλο και έγραψε ότι «των Ελλήνων οι κοινότητες έφτιαχναν άλλο γαλαξία…».
*Η φωτογραφία είναι χθεσινή, από τον Νερόμυλο του δήμου Μεσσήνης. Ένα γραφικό χωριό που, έστω και τους καλοκαιρινούς μήνες, διατηρεί μια εικόνα από τα παλιά.
