Στην εποχή της πληθωριστικής κρίσης, και όχι μόνο, η ακρίβεια ιεραρχείται συστηματικά ως το μείζον ζήτημα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Ομως, οι υψηλές τιμές αποτελούν πρόβλημα για την αγοραστική δύναμη όταν είναι χαμηλά τα εισοδήματα. Μήπως η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται μονότονα στη μία πλευρά του νομίσματος;
Ο Αριστομένης Βαρουδάκης, πρώην ανώτερο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΟΟΣΑ, μέχρι πρότινος καθηγητής Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, εξετάζει για την «Κ», κατ’ αρχάς, τις τιμές στην Ελλάδα σε σύγκριση με την Ισπανία και την Πορτογαλία, δύο χώρες του ευρωπαϊκού Νότου που χρησιμοποιούν επίσης το ευρώ. Πόσο «ακριβή» είναι λοιπόν η Ελλάδα; Σύμφωνα με τη Eurostat, το επίπεδο τιμών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών το 2025 εκτιμάται στο 87% του μέσου όρου της Ε.Ε. Οι τιμές καταναλωτή στην Πορτογαλία είναι συγκρίσιμες με της Ελλάδας. Στην Ισπανία είναι υψηλότερες, καθώς διαμορφώνονται στο 92% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Υποφέρει τελικά η Ελλάδα από υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με συγκρίσιμες ευρωπαϊκές χώρες; Δεν προκύπτει κάτι αντίστοιχο, τουλάχιστον αν λάβει κανείς υπόψη τις στατιστικές της Eurostat: η σωρευτική αύξηση των τιμών καταναλωτή την πενταετία 2021-25 εκτιμάται στο 21,4% για την Ελλάδα, έναντι κάπως μικρότερης αύξησης στην Πορτογαλία (20,5%) και μεγαλύτερης αύξησης στην Ισπανία (21,9%). Η σωρευτική αύξηση των τιμών καταναλωτή ήταν άλλωστε υψηλότερη για το σύνολο της Ευρωζώνης (22,6%).
Αντιθέτως, η Ελλάδα αποκλίνει σημαντικά σε ό,τι αφορά το διαθέσιμο εισόδημα του τυπικού καταναλωτή. Για το 2025, το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στη χώρα μας εκτιμάται από τη Eurostat στο 60,8% του μέσου όρου της Ε.Ε. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία αγγίζει το 98,6% και 76,5%, αντιστοίχως, του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Κι αυτό παρότι στην πενταετία 2021-25 το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε σωρευτικά στην Ελλάδα κατά 33,8%· η βελτίωση ήταν βραδύτερη της αντίστοιχης στην Ισπανία (34,2%) και στην Πορτογαλία (35%), με αποτέλεσμα να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο το εισοδηματικό χάσμα της Ελλάδας.
Στο μεταξύ, η ατομική κατανάλωση στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που προσφέρονται από το κράτος, εκτιμάται από τη Eurostat στο 80% του μέσου όρου της Ε.Ε. το 2025. Υπολείπεται σημαντικά από τα επίπεδα ατομικής κατανάλωσης στην Πορτογαλία (86%) και στην Ισπανία (92%).
«Οι τρεις δείκτες που εξετάσαμε αναδεικνύουν τρία χαρακτηριστικά. Πρώτον, οι τιμές στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά τις ισχυρές δυνάμεις προσέγγισης των τιμών που δημιουργεί η λειτουργία της ενιαίας αγοράς της Ε.Ε. Δεύτερον, τα εισοδήματα στην πραγματική οικονομία έχουν συγκλίνει πολύ λιγότερο. Τρίτον, τα νοικοκυριά προσαρμόζονται περιορίζοντας την κατανάλωση, χρησιμοποιώντας αποταμιεύσεις και οικογενειακή αλληλεγγύη, ή αξιοποιώντας δημόσιες υπηρεσίες που αποτυπώνονται στον δείκτη ατομικής κατανάλωσης.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του moneyreview.gr πατώντας ΕΔΩ.
