Ένα νέο κύμα ανατιμήσεων ετοιμάζεται να χτυπήσει την αγορά το καλοκαίρι, καθώς το αυξημένο κόστος παραγωγής στην Ευρωζώνη θα μετακυλιστεί άμεσα στους ήδη εξαντλημένους καταναλωτές
Η οικονομική πραγματικότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά διαμορφώνεται μέσα από τη διαρκή άνοδο των τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, τον λεγόμενο «πληθωρισμό της τσέπης» που κινείται σε διψήφια νούμερα, και τη συμπίεση των πραγματικών εισοδημάτων. Ταυτόχρονα, τα δεδομένα από την εφοδιαστική αλυσίδα και το κόστος παραγωγής στην Ευρωζώνη προμηνύουν νέες αυξήσεις, την ώρα που οι μισθολογικές αναπροσαρμογές αδυνατούν να καλύψουν τις απώλειες της αγοραστικής δύναμης.
Ο αντιληπτός πληθωρισμός, δηλαδή η αίσθηση των καταναλωτών για τις μεταβολές των τιμών μέσα από τις καθημερινές τους συναλλαγές, έτρεξε στην Ελλάδα με ρυθμό 10,1% το δωδεκάμηνο Απριλίου 2025 – Μαρτίου 2026. Το ποσοστό αυτό συνιστά τεράστια απόκλιση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη, όπου ο αντίστοιχος διάμεσος αντιληπτός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,5%.
Το χάσμα γίνεται ακόμη πιο εμφανές όταν συγκρίνεται με τους επίσημους δείκτες. Στην Ελλάδα, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) κατέγραψε τον Μάρτιο ετήσια αύξηση 3,4%, πράγμα που σημαίνει ότι ο επίσημος πληθωρισμός είναι μόλις το ένα τρίτο του πληθωρισμού που βιώνουν εμπειρικά οι καταναλωτές. Αντίστοιχα, στην Ευρωζώνη η διαφορά μεταξύ αντιληπτού (3,5%) και πραγματικού (2,6%) πληθωρισμού περιορίζεται στις 0,9 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι προβλέψεις των Ελλήνων καταναλωτών για το επόμενο δωδεκάμηνο καταγράφουν προσδοκίες για πληθωρισμό στο 10%, ενισχυμένες από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τη στιγμή που οι μακροοικονομικές προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος εκτιμούν τον πληθωρισμό στο 3,1% για το 2026. Η χαώδης αυτή απόκλιση οφείλεται άμεσα στην αναντιστοιχία της ανόδου των τιμών με την αύξηση των πραγματικών μισθών, οδηγώντας σε συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης παρά την ονομαστική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών κατά 5,3% το 2025.
Στο +39% τα τρόφιμα, στο +31% η στέγαση
Η διάσταση μεταξύ των επίσημων γενικών δεικτών και της καθημερινής επιβάρυνσης αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία πενταετίας. Από το 2021 έως σήμερα, τα είδη διατροφής και τα μη αλκοολούχα ποτά έχουν ανατιμηθεί σωρευτικά κατά 39%, ενώ η στέγαση κατά 31,2%. Αυτές οι αυξήσεις είναι δυσανάλογα βαριές για τα χαμηλότερα εισοδήματα (750 έως 1.100 ευρώ), τα οποία επωμίστηκαν μέσο σωρευτικό πληθωρισμό άνω του 19%, έναντι 10% για τα εισοδήματα άνω των 3.500 ευρώ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους απορροφάται από βασικές ανελαστικές ανάγκες.
