Για εβδομάδες, ο μεγαλύτερος φόβος των αγορών ήταν ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα προκαλούσε τη σοβαρότερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ. Τώρα, όμως, καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια αργού έχουν αρχίσει να επιστρέφουν στην αγορά, ένα διαφορετικό και ίσως πιο δύσκολο πρόβλημα έρχεται στο προσκήνιο. Ο κόσμος δεν διαθέτει αρκετή λειτουργική διυλιστική ικανότητα για να μετατρέψει αυτό το πετρέλαιο σε βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.
Η διαφορά είναι κρίσιμη. Το αργό πετρέλαιο από μόνο του δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από αυτοκίνητα, αεροπλάνα ή φορτηγά. Πρέπει πρώτα να περάσει από τα διυλιστήρια και να μετατραπεί σε προϊόντα που μπορούν να καταναλωθούν. Και αυτή ακριβώς η αλυσίδα έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.
Σύμφωνα με το CNN και τη Natasha Kaneva, επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας εμπορευμάτων της JPMorgan, τα διυλιστήρια παγκοσμίως επεξεργάζονται σήμερα 8,4 εκατ. βαρέλια αργού λιγότερα την ημέρα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 10% λιγότερα καύσιμα στην αγορά.
Οπως σημειώνει η ίδια, το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν θα επιστρέψουν οι ποσότητες αργού, αλλά πόσο γρήγορα θα μπορέσει το παγκόσμιο σύστημα διύλισης να τις επεξεργαστεί.
Το πετρέλαιο περνά ξανά από το Ορμούζ
Οι ροές από τα Στενά του Ορμούζ απέχουν ακόμη από την πλήρη αποκατάσταση. Η επανέναρξη των επιθέσεων στη Μέση Ανατολή, η ανακοίνωση του Donald Trump ότι το μνημόνιο συνεννόησης ΗΠΑ – Ιράν έχει πλέον τελειώσει και η επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού έχουν επιβραδύνει την ανάκαμψη της κίνησης των δεξαμενόπλοιων.
Παρά τις δυσκολίες, όμως, σημαντικές ποσότητες αργού έχουν ήδη βρει τον δρόμο τους προς τις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με τη Lipow Oil Associates, περίπου 200 εκατ. βαρέλια πετρελαίου πέρασαν από τα Στενά τις τελευταίες εβδομάδες, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 17 ημέρες πρόσθετης προσφοράς.
Παράλληλα, η παραγωγή στη Μέση Ανατολή ανακάμπτει σταδιακά και έχει αυξηθεί κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σχέση με τον Μάιο, σύμφωνα με τη Macquarie Research. Επί της ουσίας, το πρόβλημα της φυσικής διαθεσιμότητας αργού αρχίζει να γίνεται λιγότερο οξύ. Το πρόβλημα μεταφέρεται πλέον στο επόμενο στάδιο της αλυσίδας.
Οι πληγές στα διυλιστήρια
Η Μέση Ανατολή διαθέτει συνολική διυλιστική ικανότητα περίπου 11,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Ωστόσο, η JPMorgan εκτιμά ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου το Ιράν έπληξε 30 διυλιστήρια στην περιοχή. Το πραγματικό μέγεθος των ζημιών δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως, ούτε είναι σαφές πόσο γρήγορα οι εγκαταστάσεις αυτές μπορούν να επιστρέψουν σε κανονική λειτουργία.
Στο πρόβλημα προστίθενται και οι ακραίες θερμοκρασίες, οι οποίες δυσχεραίνουν τη λειτουργία των διυλιστηρίων, καθώς οι διαδικασίες απόσταξης απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες ψύξης.
Η Κίνα, από την πλευρά της, περιόρισε τη διυλιστική παραγωγή της κατά περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την JPMorgan, καθώς στράφηκε περισσότερο στον άνθρακα και επιτάχυνε την ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων.
Το Πεκίνο χρησιμοποίησε επίσης μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων του για να καλύψει τις απώλειες από τον Περσικό Κόλπο, μειώνοντας παράλληλα τις εξαγωγές βενζίνης και ντίζελ προς γειτονικές χώρες. Το αποτέλεσμα ήταν να ενταθούν οι ελλείψεις καυσίμων στη Νοτιοανατολική Ασία.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του moneyreview.gr πατώντας ΕΔΩ.
