Η πρόσφατη ανάκληση της απόφασης ένταξης του κρίσιμου έργου υποδομής «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας η οποία σηματοδοτεί μια ακόμη αρνητική εξέλιξη για τη Μεσσηνία και τον πρωτογενή τομέα, ήταν η αφορμή για την κατάθεση Ερώτησης στην Βουλή από τον Βουλευτή Μεσσηνίας της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, Αλέξη Χαρίτση, προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ο Αλ. Χαρίτσης επισημαίνει ότι «το έργο, με αντικείμενο την κατασκευή και λειτουργία του φράγματος και του αρδευτικού δικτύου με σκοπό την άρδευση έκτασης 35.000 στρεμμάτων στον Δήμο Πύλου- Νέστορος, εντάχθηκε τον Οκτώβριο του 2022 με προϋπολογισμό ύψους 29,5 εκατ. ευρώ στην πρώτη ομάδα έργων του Προγράμματος Υποδομών Αγροτικής Ανάπτυξης «ΥΔΩΡ 2.0»».
Όπως υπενθυμίζει, «το εν λόγω Πρόγραμμα παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2021 από τον τότε Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης παρουσία του Πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη, ο οποίος μάλιστα μέσα στη γενικότερη ατμόσφαιρα θριαμβολογίας τόνιζε: «για να υλοποιηθεί το σχέδιο αυτό απαιτείται μεγάλη ταχύτητα και μεγάλη συμμόρφωση στα σχεδιαγράμματα»».
«Εντούτοις», τονίζει ο Βουλευτής, «το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου παρατάθηκε έως Φεβρουάριο του 2025 τις 30 Ιουνίου 2026 έναντι της 30ης Δεκεμβρίου 2025 αρχικής προθεσμίας, για να ανακληθεί εν τέλει στις 6 Μαΐου 2026 η απόφαση ένταξης του έργου στο σύνολό της».
«Από όλα τα παραπάνω είναι σαφής και αυταπόδεικτη η κυβερνητική ανικανότητα στη διαχείριση των σημαντικών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης συνολικά με κίνδυνο απώλειας σημαντικών πόρων. Η επικίνδυνη κυβερνητική πολιτική θα έχει ως συνέπεια κάποια έργα να μην υλοποιηθούν καθόλου και κάποια άλλα να επιβαρύνουν δυσανάλογα τους εθνικούς πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων», διαπιστώνει ο Βουλευτής και τονίζει ότι «είναι όμως και κάτι ακόμα: η παντελής αδιαφορία για τον πρωτογενή τομέα και τον αγροτικό κόσμο που κινδυνεύει με αφανισμό».
Ο Βουλευτής Μεσσηνίας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου γιατί «αντί ενός στρατηγικού σχεδίου και ουσιαστικών μέτρων στήριξης έναντι των κινδύνων που προκαλεί η κλιματική κρίση και η αύξηση του κόστους παραγωγής με κυριότερο το ενεργειακό κόστος, οι αγρότισσες και οι αγρότες βλέπουν το τεράστιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, τη ληστεία των αγροτικών επιδοτήσεων και την απένταξη σημαντικών και απαραίτητων έργων υποδομής, όπως το Μιναγιώτικο Φράγμα».
«Ειδικά στη Μεσσηνία υπάρχει κι άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα πλήρους αποτυχίας και αδιαφορίας: το Φιλιατρινό Φράγμα που οκτώ χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του και έπειτα από αλλεπάλληλες εξαγγελίες, υποσχέσεις και “επικαιροποιήσεις” σχεδίων, από διαφορετικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η κυβέρνηση μεταθέτει την λειτουργία του για το 2029», επισημαίνει ο Αλ. Χαρίτσης.
Καταλήγοντας, με την Ερώτησή του ο Βουλευτής Μεσσηνίας θέτει τα παρακάτω ερωτήματα στους αρμόδιους Υπουργούς:
- Για ποιους συγκεκριμένους λόγους αφαιρέθηκε το έργο «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας;
- Ποιες ήταν συγκεκριμένα οι «απρόβλεπτες καθυστερήσεις» σχετικά με τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων που κατέστησαν το μέτρο «Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο μέσω προγραμμάτων ΣΔΙΤ» μη εφικτό για ολοκλήρωση; Πόσα και ποια έργα έχουν ή πρόκειται να απενταχθούν συνολικά όσον αφορά το μέτρο αυτό;
- Σε τι στάδιο υλοποίησης βρίσκεται αυτή τη στιγμή το έργο για το Μιναγιώτικο φράγμα; Υπάρχουν αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις από τις οποίες απορρέουν οικονομικές υποχρεώσεις; Σε τι ποσό ανέρχονται οι υποχρέωσεις αυτές και πώς θα επιβαρύνουν το Τομεακό πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ δηλαδή το εθνικό ΠΔΕ;
- Ποια είναι η τύχη του έργου «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» που απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του συνολικού έργου για μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, συντήρηση και λειτουργία του φράγματος όπως αυτό περιγράφεται στο πρόγραμμα «ΥΔΩΡ 2.0»; Υπάρχει εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης και αν ναι, ποια είναι αυτή και με τι προϋπολογισμό;
.Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης.
Αθήνα, 11 Μαΐου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς
- τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
- Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Θέμα: «Ανικανότητα ή αδιαφορία; H σκανδαλώδης απένταξη του Μιναγιώτικου Φράγματος από το Ταμείο Ανάκαμψης συνιστά νέο πλήγμα για την αγροτική παραγωγή στη Μεσσηνία».
Μια ακόμη αρνητική εξέλιξη για τη Μεσσηνία και τον πρωτογενή τομέα σηματοδοτεί η απόφαση του Αν. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να ανακαλέσει την απόφαση ένταξης του έργου «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Με την ανάκληση της απόφασης ένταξης του έργου, που είχε εγκριθεί το 2022, η κυβέρνηση ουσιαστικά αφαιρεί ένα ακόμη κρίσιμο έργο υποδομής από το χρηματοδοτικό πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τον Νοέμβριο του 2021 παρουσιάστηκε από τον τότε Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Υποδομών Αγροτικής Ανάπτυξης «ΥΔΩΡ 2.0» παρουσία του Πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη, ο οποίος μάλιστα μέσα στη γενικότερη ατμόσφαιρα θριαμβολογίας τόνιζε: «για να υλοποιηθεί το σχέδιο αυτό απαιτείται μεγάλη ταχύτητα και μεγάλη συμμόρφωση στα σχεδιαγράμματα» καλώντας τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα να φροντίσει να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, να ωριμάσουν οι μελέτες και να δρομολογηθούν αυτά τα έργα «με την ταχύτητα και τη συνέπεια που επιβάλλουν οι χρηματοδοτικοί πόροι», αναφερόμενος πρωτίστως στους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Τον Οκτώβριο του 2022, με την υπ’ αρ. πρωτ. 151342 ΕΞ 2022/18.10.2022 (ΑΔΑ: ΩΜΕ9Η-Ο9Δ) απόφαση του Αν. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εντάχθηκε για χρηματοδότηση από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης το έργο «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» (Κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5186570) με προϋπολογισμό 29.550.000,00 €, το οποίο συμπεριλαμβάνεται στην πρώτη ομάδα έργων του προγράμματος «ΥΔΩΡ 2.0». Υπουργείο Ευθύνης ορίστηκε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το έργο εμπίπτει στα Ορόσημα «Ανάθεση συμβάσεων για αρδευτικά έργα» με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το 4ο τρίμηνο του 2023 και «Ολοκλήρωση αρδευτικών έργων» με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το 4ο τρίμηνο του 2025 και εντάσσεται στον Πυλώνα της Πράσινης Μετάβασης, στον άξονα 1.4 «Αειφόρος χρήση των πόρων, ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και διατήρηση της βιοποικιλότητας και στη Δράση 1.4.9 (16285) «Μεγάλο πρόγραμμα αρδευτικών έργων με ΣΔΙΤ για την ενίσχυση της γεωργικής παραγωγής». Αντικείμενο του έργου είναι το φράγμα και το αρδευτικό δίκτυο με σκοπό την άρδευση έκτασης 35.000 στρεμμάτων στον Δήμο Πύλου- Νέστορος στη Μεσσηνία.
Στη συνέχεια, τον Φεβρουάριο του 2025 με την υπ’ αρ. πρωτ. 28249 ΕΞ 2025 απόφαση του Αν. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τροποποιήθηκε η ως άνω αρχική απόφαση ένταξης και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου παρατάθηκε έως 30 Ιουνίου 2026 (έναντι της 30/12/2025 αρχικής προθεσμίας).
Στις 3 Νοεμβρίου του ίδιου έτους (2025) η Ελλάδα υπέβαλε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου με αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης. Εκεί περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων ως μέτρο που δεν είναι πλέον εφικτό «εν μέρει ή συνολικά λόγω απρόβλεπτων καθυστερήσεων που σχετίζονται με τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων» η δράση με κωδικό 16285 «Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο μέσω προγραμμάτων ΣΔΙΤ».
Στις 6 Μαΐου 2026, με την υπ΄αρ. πρωτ. 70884 ΕΞ 2026 απόφαση του Αν. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακλήθηκε στο σύνολό της η απόφαση ένταξης του έργου «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «λόγω αφαίρεσης του εν λόγω έργου κατά την αναθεώρηση του ΕΣΑΑ για την Ελλάδα». Επιπρόσθετα, στην ανωτέρω απόφαση ανάκλησης προβλέπεται ότι για την εκπλήρωση τυχόν οικονομικών εκκρεμοτήτων που απορρέουν από αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 40 του ν. 5294/2026 και επομένως το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ως Υπουργείο ευθύνης, οφείλει να μεριμνήσει για την ένταξη του έργου στο οικείο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης προκειμένου να εξοφληθούν τυχόν οικονομικές εκκρεμότητες από αναληφθείσες πριν την απένταξή του νομικές δεσμεύσεις.
Από όλα τα παραπάνω είναι σαφής και αυταπόδεικτη η κυβερνητική ανικανότητα στη διαχείριση των σημαντικών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης συνολικά – αφού σωρεία έργων έχουν κατά καιρούς απενταχθεί και αναμένεται η απένταξη ακόμα περισσότερων λόγω λήξης του Ταμείου το καλοκαίρι – με κίνδυνο απώλειας σημαντικών πόρων. Η επικίνδυνη κυβερνητική πολιτική θα έχει ως συνέπεια κάποια έργα να μην υλοποιηθούν καθόλου και κάποια άλλα να επιβαρύνουν δυσανάλογα τους εθνικούς πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Είναι όμως και κάτι ακόμα: η παντελής αδιαφορία για τον πρωτογενή τομέα και τον αγροτικό κόσμο που κινδυνεύει με αφανισμό. Αντί ενός στρατηγικού σχεδίου και ουσιαστικών μέτρων στήριξης έναντι των κινδύνων που προκαλεί η κλιματική κρίση και η αύξηση του κόστους παραγωγής με κυριότερο το ενεργειακό κόστος, οι αγρότισσες και οι αγρότες βλέπουν το τεράστιο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη ληστεία των αγροτικών επιδοτήσεων και την απένταξη σημαντικών και απαραίτητων έργων, όπως το Μιναγιώτικο Φράγμα. Ειδικά στη Μεσσηνία εξάλλου υπάρχει κι άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα πλήρους αποτυχίας και αδιαφορίας: το Φιλιατρινό Φράγμα που οκτώ χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του και έπειτα από αλλεπάλληλες εξαγγελίες, υποσχέσεις και “επικαιροποιήσεις” σχεδίων, από διαφορετικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η κυβέρνηση μεταθέτει την λειτουργία του για το 2029…
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
- Για ποιους συγκεκριμένους λόγους αφαιρέθηκε το έργο «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας;
- Ποιες ήταν συγκεκριμένα οι «απρόβλεπτες καθυστερήσεις» σχετικά με τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων που κατέστησαν το μέτρο «Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο μέσω προγραμμάτων ΣΔΙΤ» μη εφικτό για ολοκλήρωση; Πόσα και ποια έργα έχουν ή πρόκειται να απενταχθούν συνολικά όσον αφορά το μέτρο αυτό;
- Σε τι στάδιο υλοποίησης βρίσκεται αυτή τη στιγμή το έργο για το Μιναγιώτικο φράγμα; Υπάρχουν αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις από τις οποίες απορρέουν οικονομικές υποχρεώσεις; Σε τι ποσό ανέρχονται οι υποχρέωσεις αυτές και πώς θα επιβαρύνουν το Τομεακό πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ δηλαδή το εθνικό ΠΔΕ;
- Ποια είναι η τύχη του έργου «Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης» που απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του συνολικού έργου για μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, συντήρηση και λειτουργία του φράγματος όπως αυτό περιγράφεται στο πρόγραμμα «ΥΔΩΡ 2.0»; Υπάρχει εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης και αν ναι, ποια είναι αυτή και με τι προϋπολογισμό;
Ο ερωτών βουλευτής
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
