Σάββατο
21
Νοέμβριος
TOP

Η ιστορία και η πατρίδα δεν χρειάζονται θέσεις VIP

Γράφει ο Γ. Μικελόπουλος

Σήμερα, θα σας καταθέσω κάποιες σκέψεις με αφορμή τις εκδηλώσεις εορτασμού για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου τις οποίες παρακολούθησα είτε δια ζώσης, είτε από την τηλεόραση και τα διάφορα μέσα ενημέρωσης σε παραπάνω από μία πόλεις.

Αφορμή για τις λέξεις που θα ακολουθήσουν είναι ότι κάθε φορά που έρχεται η ώρα της παρέλασης, επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό.

Από τη μία οι μαθητές, οι σύλλογοι, οι άνθρωποι και τα σώματα ασφαλείας που συμμετέχουν, που προετοιμάζονται και που στέκονται με σεβασμό για να τιμήσουν μια ιστορική επέτειο.

Και από την άλλη, η εξέδρα των επισήμων. Μια εξέδρα που, αντί να αποτελεί χώρο θεσμικής παρουσίας και σεμνότητας, πολλές φορές μοιάζει περισσότερο με χώρο επίδειξης και πολιτικής επιβεβαίωσης.

Κοστούμια, χειραψίες, χαμόγελα, φωτογραφίες, κινητά και βλέμματα που αναζητούν διακαώς τον φακό και ενίοτε «σπρώχνονται» για να εξασφαλίσουν την πιο προνομιακή θέση. Άνθρωποι που ίσως θυμούνται την ιστορία μόνο στις επετείους, αλλά φροντίζουν να βρίσκονται πάντα στην πρώτη σειρά όταν πρόκειται να τους δει ο κόσμος.

Και το ερώτημα που προκύπτει είναι ποιος τελικά τιμά, ποιον; Οι επίσημοι την ιστορία ή οι παρελαύνοντες και ο κόσμος που παρακολουθεί την παρέλαση τους ίδιους;

Η παρέλαση, όμως, δεν είναι προσωπική εκδήλωση κανενός. Δεν είναι κομματική φιέστα, δεν είναι κοινωνικό event, ούτε διαγωνισμός για το ποιος θα καταλάβει την καλύτερη θέση στην εξέδρα. Είναι μια στιγμή μνήμης, τιμής και ιστορικής συνείδησης.

Μήπως, τελικά λέω, ήρθε η ώρα να συζητήσουμε σοβαρά ακόμη και την κατάργηση της εξέδρας των επισήμων; Μήπως οι εκπρόσωποι των θεσμών θα έπρεπε να αφήσουν τις προνομιακές θέσεις, να κατέβουν από τα βάθρα τους και να σταθούν μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο, ανάμεσα στους πολίτες που υποτίθεται ότι εκπροσωπούν;

Όπως η ιστορία δεν γράφτηκε με VIP θέσεις, έτσι και η πατρίδα δεν έχει ανάγκη από επίσημους και ανεπίσημους πολίτες τουλάχιστον σε αυτές τις στιγμές και ο σεβασμός δεν αποδεικνύεται όταν κάποιος στέκεται πιο ψηλά από τον άλλον.

Αν θέλουν πραγματικά να τιμήσουν εκείνους που αγωνίστηκαν για την ελευθερία, ας κάνουν πρώτα μια μικρή συμβολική πράξη όπως για παράδειγμα, να σταθούν δίπλα στον λαό και όχι πάνω από αυτόν.

Και ύστερα είναι και αυτή η τελετή κατάθεσης στεφάνων.

Το σημαντικό πλέον, δεν είναι ποιος έχει πραγματικά τον θεσμικό ρόλο να το καταθέσει, αλλά ποιος θα βρεθεί μπροστά στο μνημείο, ποιος θα φωτογραφηθεί και ποιος θα συμπεριληφθεί στο σχετικό φωτογραφικό υλικό. Και κάπως έτσι, η κατάθεση στεφάνων κινδυνεύει να χάσει το πραγματικό της νόημα.

Το  στεφάνι δεν είναι διακοσμητικό αντικείμενο. Δεν είναι βραβείο συμμετοχής, ούτε τιμητική διάκριση που μοιράζεται σε όσο το δυνατόν περισσότερους, για να μη δυσαρεστηθεί κανείς. Συμβολίζει την ευγνωμοσύνη απέναντι σε ανθρώπους που θυσιάστηκαν, που αγωνίστηκαν, που πλήρωσαν με τη ζωή τους την ελευθερία που σήμερα θεωρούμε δεδομένη.

Δεν μπορεί, λοιπόν, να αντιμετωπίζεται σαν μια διαδικασία που ο καθένας διεκδικεί το δικό του λεπτό δημοσιότητας.

Ασφαλώς, η τιμή ανήκει σε ολόκληρη την κοινωνία. Όμως η εκπροσώπησή της χρειάζεται κανόνες, συνέπεια, σεβασμό και να μη  μπερδεύουμε τη δημοκρατική συμμετοχή με την απουσία κάθε μέτρου.

Ίσως, λοιπόν, θα έπρεπε κάποια στιγμή να αλλάξουμε λίγο τη σειρά των προτεραιοτήτων μας. Με λιγότερη αγωνία για την θέση στην εξέδρα και περισσότερη αγωνία για το νόημα της επετείου. Με λιγότερες φωτογραφίες και με περισσότερο σεβασμό. Με λιγότερη αυτοπροβολή και περισσότερη ιστορική συνείδηση.

Γιατί οι ήρωες που τιμούμε δεν αγωνίστηκαν για να εξασφαλίσουν σε κάποιους μια θέση στην πρώτη σειρά.

Και σίγουρα δεν θυσιάστηκαν για να μετατραπεί η μνήμη τους σε μια ακόμα ευκαιρία δημοσίων σχέσεων.