Εναν διαφορετικό πόλεμο υφίστανται τα τέσσερα τελευταία χρόνια τα νοικοκυριά στην Ελλάδα, τον πόλεμο με το αυξημένο κόστος διαβίωσης που προκαλούν οι ενεργειακές – πληθωριστικές κρίσεις, η πρώτη μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και η δεύτερη –χωρίς να έχουν αμβλυνθεί πλήρως οι επιπτώσεις από την πρώτη– μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη του φετινού Φεβρουαρίου. Η άνοδος των τιμών στην ενέργεια πυροδοτεί ντόμινο ανατιμήσεων σε τρόφιμα, άλλα αγαθά και υπηρεσίες, ενώ άλλοι πρόσθετοι παράγοντες, από την κλιματική κρίση και τις ζωονόσους που πλήττουν την πρωτογενή παραγωγή μέχρι τη μειωμένη προσφορά στα ακίνητα, επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Μέσα σε αυτή την τετραετία, οι τιμές των τροφίμων συνολικά έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 25%, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις ανατιμήσεων σε βασικά είδη διατροφής που αγγίζουν το 70%. Πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του μοσχαρίσιου κρέατος που, σύμφωνα με τη Eurostat, η τιμή του τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν υψηλότερη στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2022 κατά 69,12%. Τι σημαίνει αυτό; Οτι εκεί που δίναμε 10 ευρώ για ένα κιλό μοσχαρίσιο κιμά, τώρα η μέση τιμή του φτάνει στα 17 ευρώ/κιλό, ενώ σε συνοικιακά κρεοπωλεία διαμορφώνεται ακόμη και στα 20 ευρώ/κιλό.
Ακόμη και εάν η άνοδος των τιμών δεν ήταν το ίδιο ραγδαία στα άλλα είδη κρέατος, είναι υψηλή διψήφια, καθιστώντας την κατανάλωσή του σχεδόν… πολυτέλεια. Μέσα σε αυτά τα σχεδόν 4,5 χρόνια, η τιμή του αιγοπρόβειου κρέατος έχει αυξηθεί στην Ελλάδα κατά περίπου 56% –με βασική αιτία τη μειωμένη προσφορά λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου που προκάλεσαν η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός–, ενώ το πιο προσιτό χοιρινό κρέας και το κοτόπουλο είναι σήμερα ακριβότερα σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2022 κατά 42,94% και 23,92% αντιστοίχως.
Ζωοτροφές και λιπάσματα
Για ένα λίτρο επώνυμο φρέσκο γάλα (πλήρες) ο καταναλωτής στην Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσει περί τα 1,77 ευρώ, όταν λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία πλήρωνε για το ίδιο γάλα 1,38 ευρώ/λίτρο. Πώς δικαιολογείται αυτή η αύξηση κατά σχεδόν 30%; Αρχικά ήταν το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, που προκλήθηκε από την αύξηση των τιμών των δημητριακών και των λιπασμάτων μετά την έναρξη του ρωσοουκρανικού πολέμου. Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος, που αντιμετωπίζουν και οι κτηνοτρόφοι και η γαλακτοβιομηχανία, ενώ η μεγάλη επιβάρυνση στο μεταφορικό κόστος επηρεάζει όλους τους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Τα παραδείγματα, δυστυχώς, δεν περιορίζονται στα παραπάνω, αλλά επεκτείνονται και σε σειρά άλλων βασικών ειδών διατροφής. Τα αυγά είναι σήμερα ακριβότερα κατά 38,20% σε σύγκριση με τις αρχές του 2022, το ψωμί είναι ακριβότερο κατά 31,41%, το γιαούρτι κατά 18,05%, ενώ το πλέον δημοφιλές τυρί στην Ελλάδα, η φέτα, έχει μέση τιμή 13 ευρώ/κιλό, με τη βιομηχανία να έχει προειδοποιήσει για περαιτέρω ανατιμήσεις και τους καταναλωτές να στρέφονται προς το φθηνότερο λευκό τυρί.
Ακόμη και η στροφή προς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία μετά το 2022 αύξησαν σημαντικά το μερίδιο αγοράς τους, είναι μια αρκετά ακριβότερη επιλογή σε σύγκριση με ό,τι ίσχυε πριν από το 2022. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, που μετρά ένα «καλάθι» 60 βασικών κατηγοριών, ενώ το 2021 το «καλάθι» των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας είχε αξία 121,83 ευρώ, τον Αύγουστο του 2026 η αξία του πλέον έφτανε στα 144,27 ευρώ. Το αντίστοιχο «καλάθι» με τα επώνυμα προϊόντα διαμορφώνεται πλέον στα 211,98 ευρώ από 182 ευρώ το 2021.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του moneyreview.gr.
