Σάββατο
21
Νοέμβριος
TOP

Σπίτια χωρίς μόνωση, αυτοκίνητα 20ετίας – Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά την ενεργειακή κρίση

Η σύσταση του επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόγκερσεν για µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης συναντά µια πραγµατικότητα στην Ελλάδα που περιορίζει σηµαντικά τα περιθώρια εξοικονόµησης για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η ενεργειακή φτώχεια από τη µια, ένας γερασµένος στόλος αυτοκινήτων και ένα ακόµη πιο γερασµένο κτιριακό απόθεµα συνθέτουν ένα παράδοξο για την Ελλάδα, που αντανακλά τις δοµικές αδυναµίες της όλης προσπάθειας.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών (20%) διπλάσιο του µέσου ευρωπαϊκού όρου. Σχεδόν ένα στα πέντε νοικοκυριά δεν έχει πρόσβαση σε θέρµανση, ψύξη, φωτισµό και λειτουργία οικιακών συσκευών που να διασφαλίζει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Ταυτόχρονα όµως η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες µε την υψηλότερη κατανάλωση ενέργειας ανά κατοικία. Συµβαίνει δηλαδή τα ελληνικά νοικοκυριά να κρυώνουν το χειµώνα αλλά να πληρώνουν ενέργεια που χάνεται σε «σπάταλα» ενεργειακά κτίρια.

Σπίτια χωρίς μόνωση, αυτοκίνητα 20ετίας – Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά την ενεργειακή κρίση-1

Η Ελλάδα είναι η χώρα µε τα περισσότερα νοικοκυριά που δεν µπορούν να κρατήσουν επαρκώς τα σπίτια τους τον χειµώνα ζεστά, µεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Το 2023 το ποσοστό αυτό ήταν 19,2% έναντι 10,6% του ευρωπαϊκού µέσου όρου, το 2024 το ποσοστό παρέµεινε σχεδόν σταθερό στο 19% έναντι 9,2% µέσου ευρωπαϊκού όρου και το 2025 υποχώρησε στο 18,1% έναντι 8,8% µέσου ευρωπαϊκού όρου, φέρνοντας τη χώρα στην πρώτη θέση της Ευρώπης.

Η εξοικονόµηση ενέργειας µε τη µορφή της «στέρησης» αναµένεται πάντως να αυξηθεί καθώς ο πληθωρισµός «ροκανίζει» το διαθέσιµο εισόδηµα και ταυτόχρονα το νέο κύµα αυξήσεων στις τιµές ενέργειας επιτείνει το ενεργειακό κόστος. Από τα διαθέσιµα στοιχεία καταναλώσεων σε ρεύµα, φυσικό αέριο και καύσιµα, υπολογίζεται ότι µε βάση τις τρέχουσες τιµές το πρόσθετο κόστος για τα νοικοκυριά σε σχέση µε πέρυσι θα προσεγγίσει φέτος τα 500 εκατ. ευρώ από τη στιγµή που θα ανάψουν και οι καυστήρες για θέρµανση.

Παλιές κατοικίες

Πάνω από το 50% των κατοικιών στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980, ενώ το 35,7% χτίστηκε µόνο στις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Περίπου έξι στις δέκα κατοικίες δεν διαθέτουν επαρκή θερµοµόνωση, ενώ το 75% του κτιριακού αποθέµατος κατατάσσεται στις χαµηλές ενεργειακές κατηγορίες Ε-Η. Μόλις το 3,76% βρίσκεται στις κατηγορίες Α-Β.

Το αποτέλεσµα αποτυπώνεται και στην εξέλιξη της κατανάλωσης. Την περίοδο 2010-2023 η ενέργεια για θέρµανση ανά τετραγωνικό µέτρο µειώθηκε κατά περίπου 3,6% ετησίως. Ωστόσο, µέρος αυτής της µείωσης συνδέεται µε την ενεργειακή φτώχεια και τον περιορισµό της θέρµανσης και όχι µε τεχνικές παρεµβάσεις σε κτίρια για ενεργειακή αναβάθµιση. Αντίθετα, µεταξύ 2000 και 2023 η κατανάλωση ανά κατοικία για ηλεκτρικές συσκευές και φωτισµό αυξήθηκε κατά 57% και για ψύξη κατά 353%. Σε απόλυτους αριθµούς η Ελλάδα εµφανίζει σχετικά χαµηλή οικιακή κατανάλωση λόγω του ήπιου κλίµατος.

Μετά την κλιµατική διόρθωση, όµως, η εικόνα αλλάζει αισθητά: από την έκτη χαµηλότερη θέση στην Ε.Ε. υποχωρεί στη 17η, ενώ µε αναγωγή στο µέσο ευρωπαϊκό κλίµα βρίσκεται µεταξύ των πέντε χωρών µε την υψηλότερη κατανάλωση ανά κατοικία.

Τα τελευταία 15 χρόνια έχουν κινητοποιηθεί περίπου 2,5 δισ. ευρώ µέσω των προγραµµάτων «Εξοικονοµώ» για την ενεργειακή αναβάθµιση σχεδόν 200.000 κατοικιών.

Παρά τη σηµαντική χρηµατοδότηση, η Ελλάδα καταγράφει την τρίτη χειρότερη επίδοση στην Ε.Ε. ως προς το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν ότι η κατοικία τους αναβαθµίστηκε ενεργειακά την τελευταία πενταετία: µόλις 9,5%, έναντι 23,9% του ευρωπαϊκού µέσου όρου. Ο ρυθµός ανακαίνισης παραµένει λίγο πάνω από το 1% του κτιριακού αποθέµατος ετησίως, εξέλιξη που συνδέεται και µε τον σχεδιασµό, τις καθυστερήσεις και εν πολλοίς τη χαµηλή αποτελεσµατικότητα των προγραµµάτων ενεργειακής αναβάθµισης.

Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του moneyreview.gr.