Η συγκομιδή της ελιάς, άλλοτε ευλογία για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες, εξελίσσεται σε οικονομικό αδιέξοδο. Γιατί ολοένα περισσότεροι παραγωγοί σκέφτονται να εγκαταλείψουν τη σοδειά τους;
Οι πρώτες μέρες του χειμώνα είχαν πάντα αυτή τη μυρωδιά. Ζεστός κοκκινιστός κόκορας, μαγειρεμένος από τη μητέρα, παρέα στρωμένη κάτω από την καρότσα του τρακτέρ, μυρωδιά από βροχή και γύρω πανιά και σακιά με τον καρπό. Η ξαφνική μπόρα είχε διακόψει τις εργασίες, τα ραβδιά είχαν σταματήσει να χτυπούν, ο κλαδούχος απολάμβανε τη γενναιότερη μερίδα του άλλοτε περήφανου πτηνού και ο γεροντότερος, αυτοδιορισμένος ειδικός επί των μετεωρολογικών, κοιτούσε μακριά, πέρα από τους χθαμαλούς λόφους της Ηλείας, προσπαθώντας να προβλέψει τα καπρίτσια του Ιονίου.

Το μάζεμα της ελιάς ήταν πάντα ένα είδος πανηγυριού, μια δοξαστική γιορτή της κοινότητας, όπου όλοι μοιράζονταν τα πάντα, σε μια Ελλάδα που ακόμη μπουσούλαγε στα καπιταλιστικά και εκσυγχρονιστικά της όνειρα. Ένιωθες μέρος μιας μεγάλης και αδιάκοπης γραμμής, από τις εικόνες των αρχαίων αγγείων μέχρι εκείνες τις ημέρες, σκηνές ίδιες και απαράλλαχτες, με την ελιά και το λάδι να στερεώνουν τον αέναο τρόπο της φυλής να ενώνεται, να μοχθεί και να μοιράζεται. Από την Ελλάδα του ’70 και του ’80 λίγα έχουν μείνει. Τα τρακτέρ έγιναν μεγαλύτερα, τα ραβδιά ηλεκτρικά, τα ελαιοτριβεία βιομηχανικές εγκαταστάσεις και οι άνθρωποι λιγότεροι. Εκείνες οι παρέες που γέμιζαν τα χωράφια διαλύθηκαν με τον χρόνο, άλλοι έφυγαν για τις πόλεις, άλλοι γέρασαν, άλλοι δεν υπάρχουν πια. Η ελιά, ωστόσο, έμεινε στη θέση της, πιστή σε μια συμφωνία που οι άνθρωποι δείχνουν όλο και λιγότερο ικανοί να τηρήσουν.
Στο οικογενειακό μας λιοστάσι, με τις 150 ρίζες, η συγκομιδή πέρασε σταδιακά από τη γιορτή στην υποχρέωση και από την υποχρέωση στον πονοκέφαλο. Φέτος, η αναζήτηση ανθρώπων για το μάζεμα αποδείχθηκε δυσκολότερη από κάθε άλλη φορά. Ακόμη και η παλιά λύση των «μισιακών», να αναλάβει δηλαδή κάποιος τη συγκομιδή με αντάλλαγμα μέρος της παραγωγής, έγινε αντικείμενο επίπονων διαπραγματεύσεων. Και κάπου ανάμεσα στα μεροκάματα, στα έξοδα και στις τιμές του λαδιού, εμφανίστηκε μια σκέψη που άλλοτε θα έμοιαζε αδιανόητη, έως και βλάσφημη: Μήπως είναι προτιμότερο να μείνουν οι ελιές στα δέντρα; Δεν πρόκειται για προσωπική ιδιοτροπία. Σε μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου, από τη Μεσσηνία και τη Λακωνία μέχρι την Ηλεία, η ίδια συζήτηση επαναλαμβάνεται στα καφενεία, στα ελαιοτριβεία και στις αυλές. Η καλλιέργεια που επί αιώνες εξασφάλιζε ένα πρόσθετο εισόδημα στις οικογένειες κινδυνεύει να εξελιχθεί σε οικονομικό βάρος. Και το χειρότερο είναι ότι αυτό μπορεί να συμβαίνει ακόμη και όταν τα δέντρα είναι γεμάτα καρπό.
Διαβάστε περισσότερα στο δημοσίευμα του newmoney.gr.