Του Κώστα Ζωντανού
Νομίζω ότι αρκετά φόρτωσα στην σημερινή κυβέρνηση όμως για να είμαστε ειλικρινείς πληρώνει και παλιές αμαρτίες γιατί η σημερινή εικόνα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι ατύχημα. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαδρομής δεκαετιών, γεμάτης ψευδαισθήσεις, κρατικές εξαρτήσεις και πολιτικές αυταπάτες.
Ας πάμε πίσω, στη δεκαετία του 1980. Τότε που πουλήθηκε το μεγάλο όνειρο: «να δημιουργήσουμε εθνική αστική τάξη». Ωραίο ως σύνθημα. Στην πράξη όμως; Αντί για παραγωγική Ελλάδα, χτίστηκε μια Ελλάδα κρατικοδίαιτη. Αντί για βιομηχανία, επιδοτήσεις. Αντί για ανταγωνιστικότητα, κομματικές προσβάσεις.
Η λεγόμενη «εθνική αστική τάξη» δεν γεννήθηκε ποτέ. Στη θέση της, δημιουργήθηκε μια τάξη εξαρτημένων επιχειρηματιών — άνθρωποι που δεν πλούτισαν επειδή παρήγαγαν, αλλά επειδή ήξεραν ποια πόρτα να χτυπήσουν στο κράτος. Ευρωπαϊκά κονδύλια, κρατικές ενισχύσεις, δάνεια χωρίς σχέδιο. Ένα σύστημα που επιβράβευε τη διαμεσολάβηση, όχι τη δημιουργία.
Το παραγωγικό μοντέλο δεν άλλαξε. Μεταμορφώθηκε. Από τον απλό μεταπράτη, περάσαμε στον «εργολάβο του κράτους». Από την αγορά, στην εξάρτηση. Και κάπως έτσι μπήκαν τα θεμέλια της στρέβλωσης που πληρώνουμε μέχρι σήμερα.
Και μετά ήρθε η κρίση.
Τα μνημόνια, η κατάρρευση, και κορύφωση: τα capital controls. Εκεί φάνηκε όλη η αλήθεια, γυμνή. Οι πολλοί στραγγαλίστηκαν. Οι λίγοι, έκαναν πάρτι.
Επιχειρήσεις χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδότηση έκλεισαν ή πουλήθηκαν για ένα κομμάτι ψωμί. Μικρομεσαίοι εξαφανίστηκαν από τον χάρτη. Και ποιοι έμειναν; Εκείνοι που είχαν ρευστότητα. Εκείνοι που περίμεναν. Εκείνοι που αγόραζαν τη μισή Ελλάδα «μπιρ παρά».
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ειρωνεία: όλα αυτά έγιναν στο όνομα της «Αριστεράς».
Μιας Αριστεράς που υποσχέθηκε προστασία της κοινωνίας και τελικά επέβαλε τις πιο σκληρές συνθήκες συγκέντρωσης πλούτου. Δημιούργησε ολιγοπώλια εκεί που υπήρχε διάχυση. Παρέδωσε αγορές σε λίγους. Και το χειρότερο; Το έκανε με ηθικό πλεονέκτημα.
Το αποτέλεσμα το βλέπουμε σήμερα: τρεις επιχειρήσεις σε έναν κλάδο, πέντε σε έναν άλλο, λίγοι παντού. Μια οικονομία που δεν αναπνέει, γιατί δεν έχει ανταγωνισμό. Μια αγορά κλειστή, ελεγχόμενη, φοβική.
Και μέσα σε όλα αυτά, κάποιοι ακόμα μιλούν για «δάνεια» και «χρηματοδοτικά εργαλεία».
Λάθος. Αυτά είναι συμπτώματα. Η ασθένεια είναι αλλού.
Η Ελλάδα δεν απέτυχε επειδή δεν είχε λεφτά. Απέτυχε επειδή δεν είχε —και ακόμα δεν έχει— μηχανισμούς να διοχετεύσει το χρήμα στην πραγματική παραγωγή. Αντί για επενδύσεις, είχαμε διανομή. Αντί για σχέδιο, είχαμε πελατειακές ισορροπίες.
Και όσο αυτό δεν αλλάζει, το έργο θα επαναλαμβάνεται: λίγοι θα ισχυροποιούνται, οι πολλοί θα συμπιέζονται και η οικονομία θα σέρνεται.
Αυτή είναι η αλήθεια. Και δεν βολεύει κανέναν.
