Στη φέρουσα ικανότητα των τουριστικών προορισμών, στις υποδομές που απαιτούνται για να στηριχθεί η τουριστική ανάπτυξη, στις βραχυχρόνιες μισθώσεις αλλά και στη μεγάλη στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζουν οι νέοι στην Ελλάδα αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θεμιστοκλής Μπάκας, μιλώντας στην τηλεόραση BEST.
«Συμφωνούμε όλοι ότι πρέπει να γνωρίζουμε πλέον τη φέρουσα ικανότητα κάθε προορισμού», σημείωσε ο κ. Μπάκας, θέτοντας όμως το βασικό ζητούμενο: «Η φέρουσα ικανότητα δεν είναι μόνο οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, δηλαδή τα ακίνητα που είναι σε εκείνον τον κλάδο, ή μόνο οι κλίνες των ξενοδοχείων». Όπως υπογράμμισε, «η φέρουσα ικανότητα είναι η ύδρευση, η αποχέτευση, η ενέργεια, η διαχείριση απορριμμάτων, το οδικό δίκτυο, οι χώροι στάθμευσης, οι γενικές υπηρεσίες, τα λιμάνια καθώς και τα αεροδρόμια». Και έθεσε το ερώτημα που, όπως είπε, πρέπει πλέον να απαντηθεί: «Εδώ και δεκαετίες χαρακτηρίζουμε τον τουρισμό ως βαριά βιομηχανία. Εδώ πρέπει να έρθει πλέον μια απάντηση: τι κάναμε όλες αυτές τις δεκαετίες για να μπορούμε να στηρίξουμε αυτή τη βαριά βιομηχανία στη χώρα μας;».
«Δεν είναι ο λιγότερος τουρισμός το ζητούμενο»
Ο κ. Μπάκας ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση για τη φέρουσα ικανότητα δεν θα πρέπει να περιοριστεί στην επιβολή αριθμητικών περιορισμών. «Κανείς δεν λέει ότι είναι κακό να συζητάμε τη φέρουσα ικανότητα. Το θέμα είναι τι θα κάνουμε εμείς για τις υποδομές έτσι ώστε να υπάρχει φέρουσα ικανότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το να λέμε έναν αριθμό, 100 κλίνες ή 350 κλίνες, αυτός είναι ένας αριθμός. Εμείς πρέπει να δούμε την επόμενη ημέρα, πραγματικά πώς θα αξιοποιήσουμε τις περιοχές της χώρας μας που χρειάζονται τουριστικές υποδομές». Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι να περιοριστεί ο τουρισμός, αλλά να οργανωθεί καλύτερα: «Δεν είναι μάλλον ο λιγότερος τουρισμός. Είναι καλύτερα ο σχεδιασμένος και βιώσιμος τουρισμός». Και πρόσθεσε με έμφαση: «Αυτό θα φανεί από τις υποδομές που θα υπάρχουν από εδώ και πέρα, διότι φαίνεται ότι μείναμε πάρα πολύ πίσω τις τελευταίες δεκαετίες όσον αφορά τις υποδομές για τον τουρισμό».
«Δεν μπορούν να υπάρχουν οριζόντια μέτρα για όλες τις περιοχές»
Αναφερόμενος στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates σημείωσε ότι πλέον θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο συνολικό σχεδιασμό. «Τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης πλέον καταμετρώνται ουσιαστικά στη φέρουσα ικανότητα. Δεν είναι μόνο ξενοδοχειακές κλίνες», τόνισε. Παράλληλα, έκανε λόγο για πιθανότητα επιβολής περιορισμών στη διάρκεια των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά και για διαφορετική αντιμετώπιση ανά περιοχή. «Άλλες ανάγκες έχει η Αθήνα σήμερα, το κέντρο της Αθήνας, όσον αφορά τη φέρουσα ικανότητα για τον τουρισμό, και άλλη ανάγκη έχει ένα νησί το οποίο έχει πρόβλημα με το νερό, ένα νησί το οποίο έχει πρόβλημα γενικότερα με την ενέργεια, ένα νησί το οποίο μπορεί να έχει πρόβλημα αυτή τη στιγμή με τα απορρίμματα».
Για τον λόγο αυτό, όπως υπογράμμισε, «δεν μπορούν να υπάρχουν οριζόντια μέτρα». Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε, μάλιστα, στη συζήτηση για τη δημιουργία γεωγραφικών ζωνών, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να εξεταστεί πώς η Πολιτεία θα δημιουργήσει τις αναγκαίες υποδομές. «Δεν θα λύσουμε το πρόβλημα αν, ας πούμε, σε ένα νησί αντί για 100 κλίνες έχουμε 50. Δεν θα λυθεί το πρόβλημα της ενέργειας, ούτε το πρόβλημα της σύνδεσης, ούτε το πρόβλημα των απορριμμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«595.000 νέοι 25-34 ετών μένουν στο παιδικό τους δωμάτιο»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο κ. Μπάκας όταν πέρασε στο ζήτημα της στεγαστικής κρίσης και των επιπτώσεών της στη νέα γενιά. «Έχουμε τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, τα οποία δημοσιεύτηκαν τον Ιούλιο του 2026 και αφορούν το έτος 2025, που αναφέρουν ότι το 56,3% της ηλικιακής ομάδας 25-34 ετών διαμένουν στο παιδικό τους δωμάτιο». Όπως εξήγησε, πίσω από το ποσοστό αυτό κρύβεται ένας ιδιαίτερα μεγάλος απόλυτος αριθμός: «595.000 νέοι άνθρωποι, δηλαδή πάνω από μισό εκατομμύριο νέοι άνθρωποι ηλικίας 25-34 ετών, διαμένουν στο παιδικό τους δωμάτιο». Και διευκρίνισε: «Δεν αναφερόμαστε σε ανθρώπους οι οποίοι είναι φοιτητές. Αναφερόμαστε σε ανθρώπους οι οποίοι είναι εργαζόμενοι». «Είναι το πιο λυπηρό, διότι συζητάμε πλέον για διπλάσιο ποσοστό από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημείωσε.
«Το στεγαστικό είναι μείζον κοινωνικό ζήτημα»
Ο κ. Μπάκας συνέδεσε ευθέως τη στεγαστική κρίση με το δημογραφικό και τις επιλογές ζωής των νέων. «595.000 νέοι άνθρωποι στη χώρα μας διαμένουν στο παιδικό τους δωμάτιο. Αυτό σημαίνει καθυστέρηση αποχώρησης από την πατρική κατοικία, σημαίνει αναβολή δημιουργίας οικογένειας, δηλαδή δημογραφικό, σημαίνει καθυστέρηση αγοράς πρώτης κατοικίας, περιορισμένη γεωγραφική κινητικότητα των νέων ανθρώπων και αυξημένη εξάρτηση των νέων ανθρώπων από την οικονομική στήριξη των γονέων τους».
Το συμπέρασμά του ήταν σαφές: «Πλέον στην Ελλάδα το πρόβλημα το στεγαστικό είναι μείζον κοινωνικό ζήτημα, άμεσα συναρτώμενο με το δημογραφικό». Παράλληλα, υποστήριξε ότι η στεγαστική πίεση αποτελεί έναν από τους παράγοντες που οδηγούν αρκετούς νέους να εξετάζουν το ενδεχόμενο να φύγουν στο εξωτερικό.
«Οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν 85%, τα εισοδήματα 47%»
Ο Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates επικαλέστηκε στοιχεία του ΔΝΤ για να αποτυπώσει την απόσταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των τιμών των ακινήτων και των εισοδημάτων. «Από το 2016 έως το 2025 είχαμε μια αύξηση των τιμών των ακινήτων κατά 85% και των εισοδημάτων κατά 47%», ανέφερε. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό, όπως είπε, είναι το ζήτημα της συγκέντρωσης των απαιτούμενων ιδίων κεφαλαίων για την πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. «Για να μπορέσεις να έχεις τα ίδια κεφάλαια που απαιτούν τα τραπεζικά ιδρύματα για να μπορέσεις να πάρεις τραπεζικό δανεισμό, θα πρέπει να δουλεύεις περίπου 24 χρόνια», υπογράμμισε. Και πρόσθεσε ένα ακόμη στοιχείο: «Το μέσο νοικοκυριό υπολείπεται του εισοδήματός του κατά 7% έως 17% του απαιτούμενου εισοδήματος για να αιτηθεί τραπεζικό δανεισμό». «Δηλαδή σου λέει, δεν μπορείς να αιτηθείς τραπεζικό δανεισμό και, για να έχεις και τα ίδια κεφάλαια, πρέπει να δουλεύεις 24 χρόνια», κατέληξε, περιγράφοντας το μέγεθος του στεγαστικού αδιεξόδου που αντιμετωπίζουν σήμερα χιλιάδες νέοι και νοικοκυριά.
