Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το επιμορφωτικό σεμινάριο με τίτλο «Οι θησαυροί της γης μας», που διοργάνωσε το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Καλαμάτας, σε συνεργασία με το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Φ.Ε.) Καλαμάτας, την Παρασκευή 6 και το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026.
Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στους χώρους του Ε.Κ.Φ.Ε. Καλαμάτας και σε περιοχές της ευρύτερης περιοχής της Αρχαίας Μεσσήνης, με τη συμμετοχή 25 εκπαιδευτικών Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης από σχολικές μονάδες της Μεσσηνίας.
Στόχος του σεμιναρίου ήταν η επιμόρφωση και ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών μέσα από μια βιωματική προσέγγιση της σχέσης φύσης, υγείας, διατροφής και περιβάλλοντος, αξιοποιώντας την τοπική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της Μεσσηνίας. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν επιστημονικές προσεγγίσεις, βιωματικές εκπαιδευτικές πρακτικές και μεθοδολογικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εργαστήρια Δεξιοτήτων.
Την έναρξη του σεμιναρίου πλαισίωσαν δραστηριότητες γνωριμίας και παρουσίαση των στόχων της επιμόρφωσης από την παιδαγωγική ομάδα του ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας.
Στη συνέχεια, η Νίκη Παπαδοπούλου, Μικροβιολόγος, παρουσίασε την εισήγηση «Βότανα και Υγεία», αναδεικνύοντας τις ιδιότητες και τις θεραπευτικές δράσεις των βοτάνων της μεσογειακής φύσης. Μέσα από παραδείγματα φυτών της τοπικής χλωρίδας, παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο τα βότανα αξιοποιούνται παραδοσιακά αλλά και επιστημονικά στη διατροφή και στην υγεία, ενώ παράλληλα ανέδειξε τη σημασία της γνώσης των φυσικών πόρων για την περιβαλλοντική εκπαίδευση.
Ακολούθησε η εισήγηση της Παρασκευής Ντετοπούλου, Επίκουρης Καθηγήτριας Κλινικής Διαιτολογίας στο Τμήμα Επιστήμης Διατροφής και Διαιτολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με τίτλο «Φυτικά τρόφιμα στη διατροφή μας: Ευεργετικές δράσεις για τη ζωή μας και το περιβάλλον». Στην παρουσίασή της ανέδειξε τη σημασία της φυτικής διατροφής για την υγεία του ανθρώπου αλλά και για τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, παρουσιάζοντας επιστημονικά δεδομένα για τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής και δίνοντας ιδέες για την αξιοποίηση των θεμάτων αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Στη συνέχεια, η Άννα Σωτηροπούλου, Υπεύθυνη του Ε.Κ.Φ.Ε. Καλαμάτας, παρουσίασε την εισήγηση «Η ελιά και το λάδι μέσα από τις επιστήμες», μέσα από την οποία ανέδειξε τη σημασία της ελιάς ως φυσικού και πολιτιστικού στοιχείου της περιοχής. Μέσα από επιστημονική προσέγγιση και πειραματικές αναφορές παρουσίασε τις φυσικοχημικές ιδιότητες του ελαιολάδου, τη διατροφική του αξία και τη σύνδεσή του με τις φυσικές επιστήμες και τη σχολική εκπαίδευση.
Ακολούθησε η παρουσίαση της Μαρίας Λιναρδοπούλου, γεωπόνου και εκπαιδευτικού του 1ου ΕΠΑΛ Καλαμάτας, με θέμα «Πολλαπλασιασμός φυτών με μοσχεύματα», κατά την οποία παρουσιάστηκαν βασικές τεχνικές αγενούς πολλαπλασιασμού φυτών, καθώς και τρόποι εφαρμογής της διαδικασίας σε σχολικά περιβαλλοντικά προγράμματα και σχολικούς κήπους.
Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε με την εισήγηση της Ιωάννας Ραβάνη από το ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας, με τίτλο «Θησαυροί της γης της Μεσσηνίας – Σύνδεση με σχολικές δράσεις και εργαστήριο δεξιοτήτων», κατά την οποία παρουσιάστηκαν ιδέες και προτάσεις για την αξιοποίηση της τοπικής φύσης, της γεωργικής παραγωγής και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Μεσσηνίας στο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων, δράσεων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εργαστηρίων Δεξιοτήτων.
Η δεύτερη ημέρα του σεμιναρίου ήταν αφιερωμένη στη βιωματική μάθηση στη φύση. Με τη βοήθεια του κ. Κλεφτόγιαννη Ιωάννη, πρώην φύλακα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, ξεναγηθήκαμε στο ιστορικό Ανδρομονάστηρο και έπειτα οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί πραγματοποίησαν πεζοπορική διαδρομή στη μεσσηνιακή φύση στο μονοπάτι Messinia Trail ξεκινώντας από την περιοχή του Ανδρομονάστηρου προς την Αρχαία Μεσσήνη. Κατά τη διαδρομή, συμμετείχαν σε δραστηριότητες αναγνώρισης και συλλογής εδώδιμων εποχιακών φυτών και βοτάνων, καθώς και σε δραστηριότητες περιβαλλοντικής παρατήρησης και σύνδεσης του φυσικού τοπίου με τη βιωματική μάθηση.
Η δράση υλοποιήθηκε με την υποστήριξη της ΚοινΣΕπ ΝΟΣΤΟΣ, η οποία συντόνισε τις δραστηριότητες υπαίθρου και τη βιωματική εξερεύνηση του φυσικού περιβάλλοντος. Μαζί μας περπάτησαν και μέλη της Φωτογραφικής Ομάδας Καλαμάτας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε επίσης η ομαδική μαγειρική δραστηριότητα με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αρχαίας Μεσσήνης και το Ινστιτούτο Τοπικής και Κοινοτικής Ανάπτυξης VillagesInAction, κατά την οποία οι συμμετέχοντες παρασκεύασαν και δοκίμασαν ένα ελαφρύ γεύμα βασισμένο σε τοπικά προϊόντα και βότανα της περιοχής, αναδεικνύοντας τη σχέση της τοπικής γαστρονομίας με τη φύση και την υγιεινή διατροφή.
Το σεμινάριο ολοκληρώθηκε με εργασία των συμμετεχόντων σε ομάδες, κατά την οποία σχεδιάστηκαν ιδέες και πρακτικές εφαρμογές για τη σχολική τάξη, οι οποίες παρουσιάστηκαν στην ολομέλεια, ενώ ακολούθησε διαδικασία αναστοχασμού και αξιολόγησης της εμπειρίας.
Το ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας εκφράζει θερμές ευχαριστίες σε όλους τους εισηγητές για τη σημαντική συμβολή τους και την επιστημονική γνώση που μοιράστηκαν με τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους φορείς και στις ομάδες που συνέβαλαν καθοριστικά στην υλοποίηση των βιωματικών δράσεων του σεμιναρίου: ΝΟΣΤΟΣ ΚοινΣΕπ, VillagesInAction και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αρχαίας Μεσσήνης.
Ξεχωριστές ευχαριστίες εκφράζονται στην ταβέρνα «ΙΘΩΜΗ» και στο ταξιδιωτικό γραφείο «ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ» για την πολύτιμη συμβολή τους και τη σημαντική διευκόλυνση που παρείχαν για την ομαλή διεξαγωγή του σεμιναρίου.
Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο:
- του Εθνικού Θεματικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «ΕΛΙΑ», που συντονίζει το ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας,
- του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ “TELL Youth” (Project No. 2023-1-RO01-KA220-YOU-000158579), στο οποίο το ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας συμμετέχει ως εταίρος
Το ΚΕΠΕΑ Καλαμάτας λειτουργεί στο πλαίσιο της Πράξης «Κέντρα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία» με κωδικό ΟΠΣ 6004470, του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή (ΠΑΔΚΣ) 2021–2027», με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
