Του Κώστα Ζωντανού
Στο εσωτερικό του Μεγάρου Μαξίμου, αλλά και σε πολλούς παλιούς μου φίλους, Καραμανλικούς κάποτε και όψιμους φιλομητσοτακικούς σήμερα —«έτσι είναι αυτοί, πάντα με την εξουσία»— η νευρικότητα φαίνεται πως έχει χτυπήσει κόκκινο.
Και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς το γιατί.
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει ακόμη ανακοινώσει κόμμα. Και αυτό, για ορισμένους, μοιάζει πιο απειλητικό από μια ήδη ειλημμένη απόφαση.
Γιατί ένα κόμμα που υπάρχει μετριέται και αντιμετωπίζεται. Ένα κόμμα που κυοφορείται, όμως, παράγει προσδοκίες και φόβους, χωρίς να μπορεί ακόμη να ελεγχθεί.
Ο πρώην πρωθυπουργός κινείται με πολιτική ψυχραιμία και αίσθηση του χρόνου. Δεν βιάζεται, δεν αποκαλύπτει τα χαρτιά του και δεν πιέζεται. Και αυτό, από μόνο του, είναι πολιτική ισχύς.
Έτσι, αφήνει τους άλλους να μιλούν γι’ αυτόν, να τον σχολιάζουν, να τον απαξιώνουν ή να τον προειδοποιούν, μετρώντας απώλειες πριν καν υπάρξει κόμμα.
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο:
Όσο περισσότερο η Νέα Δημοκρατία ασχολείται με τον Σαμαρά, τόσο περισσότερο τον μετατρέπει σε πολιτικό γεγονός.
Αντί η συζήτηση να αφορά την ακρίβεια, τις συντάξεις και τη δυσαρέσκεια της κοινωνικής της βάσης, περιορίζεται στο ερώτημα:
«Θα κάνει κόμμα ο Σαμαράς;»
Όμως το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:
Γιατί υπάρχει σήμερα πολιτικός χώρος για ένα τέτοιο κόμμα;
Ποιος τον δημιούργησε;
Και γιατί ένα τμήμα της παραδοσιακής βάσης της Νέας Δημοκρατίας αναζητά εναλλακτική πολιτική έκφραση;
Αυτό δεν αφορά τον Σαμαρά.
Αφορά τη Νέα Δημοκρατία.
Γιατί η δυσαρέσκεια δεν παράγεται από πρόσωπα αλλά από πολιτικές συνθήκες. Και όταν συσσωρεύεται, κάποια στιγμή αναζητά διέξοδο.
Ας μην κοροϊδευόμαστε.
Η Νέα Δημοκρατία δεν κινδυνεύει επειδή ο Σαμαράς είναι ισχυρός. Κινδυνεύει επειδή ένα κομμάτι της βάσης της αισθάνεται αποξενωμένο από το πολιτικό της σπίτι.
Και τότε δεν φταίει αυτός που χτυπά την πόρτα, αλλά εκείνος που έκανε τους ανθρώπους να την αναζητήσουν αλλού.
Οι επιθέσεις στον Σαμαρά, αντί να κλείνουν τη συζήτηση, τη συντηρούν. Κάθε αντίδραση τον επαναφέρει στο επίκεντρο.
Και έτσι διαμορφώνεται το «μαρτύριο της σταγόνας»:
Μικρές δόσεις έντασης που συσσωρεύονται, χωρίς να φαίνεται πότε θα γεμίσει το ποτήρι.
Το ζήτημα, όμως, δεν αφορά μόνο τον ίδιο.
Αφορά την ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας, τη σχέση της με την παραδοσιακή της βάση και το αν μπορεί να παραμείνει μια παράταξη που ενώνει διαφορετικές πολιτικές εκφράσεις κάτω από κοινή στέγη.
Γιατί η ιστορική της δύναμη δεν ήταν ο αποκλεισμός, αλλά η σύνθεση.
Ίσως γι’ αυτό η αναμονή προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία από την ίδια την ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση είναι στιγμή.
Η αναμονή είναι διαδικασία.
Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία διαμορφώνονται ισορροπίες, δημιουργούνται προσδοκίες και συντελούνται μετατοπίσεις.
Η ουσία είναι απλή:
Δεν είναι ο Σαμαράς που πρέπει να φοβάται τη Νέα Δημοκρατία. Είναι η Νέα Δημοκρατία που πρέπει να καταλάβει γιατί η συζήτηση γύρω από τον Σαμαρά έχει αποκτήσει τέτοια ένταση.
Γιατί τα μεγάλα πολιτικά ρήγματα δεν δημιουργούνται τη μέρα της ανακοίνωσης.
Έχουν ήδη διαμορφωθεί πολύ νωρίτερα.
Η ανακοίνωση απλώς τα αποκαλύπτει.
Και τότε, συνήθως, είναι αργά.
Το μαρτύριο της σταγόνας συνεχίζεται.
Το ερώτημα παραμένει: πόσο μεγάλο θα έχει γίνει το ποτήρι όταν έρθει η στιγμή της απόφασης;
